Lác đác lộc cơi

Đôi dân nước nghĩa hồ vơi lại đầy

Tháng giêng năm nay, ngoài em mở tiệc

Cắt đôi mối việc vào mời trong anh

Dân anh ở xa, mời anh ra trước

Việc đồng cùng rước chỉ có đôi chân

Cắt bốn trai tân để vào chân kiệu

Ba hồi trống giục, kiệu cất lên vai

Chân đi hàng hai, chân rùm chân bước

Ba hồi trống trước, chân bước cho mau

Tâm tình anh trước em sau

— Văn học dân gian Việt Nam
Tác phẩm là một bài ca dao thể hiện nét đẹp trong phong tục cưới hỏi của người Việt xưa, đặc biệt là nghi thức rước dâu. Lời ca dao khắc họa sự náo nức, mong chờ và tình cảm gắn bó giữa đôi lứa.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu ca dao miêu tả hình ảnh đoàn rước dâu với lộc cơi (trầu cau) bày biện tươm tất. Đôi bên gia đình, họ hàng cùng hòa chung niềm vui, có sự trao đổi, mời gọi giữa hai bên sui gia. Đám cưới diễn ra với những nghi thức trang trọng, có trống giục, có người khiêng kiệu.

Nghĩa bóng

Bài ca dao thể hiện tình cảm gắn bó keo sơn, sự sẻ chia gánh vác công việc gia đình, đặc biệt là vai trò của người phụ nữ trong việc vun vén tổ ấm. Nó còn ngụ ý về sự hòa hợp, đồng lòng của hai gia đình sau hôn nhân.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Bài ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi phong tục cưới hỏi còn nhiều nét truyền thống, đặc biệt là ở các vùng nông thôn. Nghi thức rước dâu bằng kiệu là một hình ảnh quen thuộc, thể hiện sự trân trọng, coi trọng cô dâu. "Lộc cơi" chỉ trầu cau, một lễ vật không thể thiếu trong các dịp lễ tết, cưới hỏi, thể hiện sự giao hảo, gắn kết tình thân. "Đôi dân nước nghĩa hồ vơi lại đầy" thể hiện sự gắn bó, tình nghĩa sâu nặng, lúc thăng lúc trầm vẫn bên nhau. Việc "cắt bốn trai tân" để khiêng kiệu cho thấy sự náo nhiệt, đông vui của đám cưới, đồng thời cũng là nét đẹp của trai tráng trong làng tham gia vào các sự kiện cộng đồng. "Ba hồi trống giục" là âm thanh quen thuộc báo hiệu cho một nghi thức quan trọng, tạo không khí trang nghiêm, rộn ràng. "Chân đi hàng hai, chân rùm chân bước" miêu tả nhịp bước đều đặn, nhịp nhàng của đoàn rước dâu. "Tâm tình anh trước em sau" thể hiện sự quan tâm, nhường nhịn và tình yêu thương, mong muốn cùng nhau xây dựng hạnh phúc gia đình.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi tham gia một đám cưới truyền thống, thấy đoàn rước dâu đi qua với cờ hoa rợp trời, người ta có thể mỉm cười nói: "Quả là 'lác đác lộc cơi, đôi dân nước nghĩa hồ vơi lại đầy' như trong ca dao vậy.""
Phân tích: Câu này được dùng để ví von, so sánh không khí vui tươi, nhộn nhịp và ý nghĩa thiêng liêng của một đám cưới. Nó gợi nhớ về những nét đẹp văn hóa truyền thống và tình nghĩa sâu nặng mà ca dao đã khắc họa.

Kết luận

Bài ca dao không chỉ là bức tranh sinh động về phong tục cưới hỏi mà còn chứa đựng những giá trị nhân văn sâu sắc về tình nghĩa vợ chồng, sự gắn kết gia đình và cộng đồng. Nó là minh chứng cho vẻ đẹp trong đời sống tinh thần của người Việt.
# Tình yêu đôi lứa # Quê hương đất nước # quan họ # Hùng Nhĩ

Bài viết liên quan