Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này mang đậm hơi thở của cuộc sống di cư, lưu lạc trong lịch sử Việt Nam, đặc biệt là thời kỳ phong kiến khi mà việc đi lại còn khó khăn, xa quê là một hành trình dài và đầy gian khổ. Nó có thể xuất phát từ những người nông dân phải ly tán vì chiến tranh, thiên tai, hoặc những người đi làm ăn xa xứ, những người lính đi phu dịch, đi đồn điền nơi đất khách quê người. Trong bối cảnh xã hội cũ, việc một bộ phận dân cư phải rời bỏ quê hương để mưu sinh, hoặc do biến cố lịch sử, là điều không hiếm. Họ mang theo mình nỗi nhớ quê hương, nhớ gia đình, nhớ những kỷ niệm thân thương. "Lồng xưa" ở đây không chỉ là cái lồng chim thật mà còn là biểu tượng cho quê hương, cho mái ấm gia đình, cho cuộc sống quen thuộc đã gắn bó. "Chim cũ" là hình ảnh ẩn dụ cho con người xa xứ, dù bay cao, bay xa đến đâu cũng không quên được cái "lồng" đã nuôi dưỡng mình. Cụm từ "làm lơ cho thế gian tin" thể hiện một thái độ sống, một cách tự bảo vệ mình trước sự thương hại, dò xét của người đời, hoặc đơn giản là cố gắng giữ cho mình một chút kiêu hãnh khi đang gặp hoàn cảnh khó khăn nơi đất khách.