Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này phản ánh sâu sắc cuộc sống và tâm tư của người dân Việt Nam xưa, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế nông nghiệp lạc hậu và việc đi lại còn nhiều khó khăn. Khi người thân, bạn bè, hoặc người yêu phải rời xa quê hương để mưu sinh, lập nghiệp ở nơi xa, hoặc tham gia các cuộc chinh chiến, việc chia ly thường mang nặng nỗi buồn và sự bất an. Con đường đi thường xa xôi, hiểm trở, và thời gian trở về không rõ ràng. Hành động "lên xe" ở đây có thể ám chỉ một phương tiện di chuyển thô sơ thời bấy giờ như xe ngựa, thuyền bè, hoặc đơn giản là bắt đầu một cuộc hành trình bộ hành dài. "Nước mắt lưng tròng" là biểu hiện chân thực của sự xúc động, lưu luyến, không muốn rời xa. Câu ca dao còn thể hiện nỗi lòng của người ở lại, đặc biệt là những người phụ nữ, khi người mình yêu thương đi xa, họ luôn lo lắng và thấp thỏm không biết tình cảm của người đi xa có còn vẹn nguyên, có còn nhớ đến mình hay không, hay sẽ nảy sinh tình cảm với người khác nơi đất khách quê người. Điều này cho thấy sự mong manh của tình yêu và mối quan hệ trong điều kiện xa cách và thiếu vắng phương tiện liên lạc như ngày nay.