Lụy xang xang đưa nàng xuống vịnh

Anh trở lộn về nhuốm bịnh tương tư

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Lụy xang xang đưa nàng xuống vịnh / Anh trở lộn về nhuốm bịnh tương tư" là một lời than thở đầy xót xa về nỗi sầu ly biệt. Lời ca thể hiện tâm trạng bi thương của người ở lại khi phải chia xa người mình yêu.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu ca miêu tả hình ảnh một người (anh) tiễn người yêu (nàng) ra bến vịnh. Sau khi tiễn biệt, khi quay trở về, nỗi nhớ thương da diết bủa vây, khiến anh lâm vào cảnh tương tư, bệnh tật vì quá buồn.

Nghĩa bóng

Nó không chỉ nói về nỗi nhớ thương tình yêu đôi lứa mà còn là nỗi nhớ quê hương, gia đình, hay những điều thân thương đã mất. Câu ca là lời cảnh tỉnh về sự trân trọng những gì đang có, tránh để hối tiếc sau này.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này thường được xếp vào nhóm ca dao than thân, oán trách hoặc ca dao tình yêu đôi lứa. Xuất xứ của nó có thể liên quan đến những mối tình phải chia lìa do hoàn cảnh xã hội thời xưa. Có thể là những người con gái lấy chồng xa, những người lính tòng quân, hay những người đi buôn bán, lao động xa xứ. Cảnh tiễn đưa ở bến sông, bến vịnh là hình ảnh quen thuộc trong đời sống sinh hoạt của người Việt, đặc biệt là ở những vùng sông nước. Sự chia ly nơi bến vắng gợi lên nỗi buồn man mác, day dứt. "Lụy xang xang" diễn tả tiếng chèo, tiếng mái chèo khua động mặt nước, tạo âm thanh buồn bã cho cuộc chia ly. "Nhuốm bịnh tương tư" là cách nói dân gian về nỗi nhớ nhung triền miên, giày vò đến mức như bị bệnh, ảnh hưởng cả sức khỏe và tinh thần.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi nghe tin bạn thân sắp đi du học, tôi bỗng nhớ lại câu "Lụy xang xang đưa nàng xuống vịnh / Anh trở lộn về nhuốm bịnh tương tư"."
Phân tích: Câu ca dao được dùng để diễn tả nỗi buồn và sự nuối tiếc khi phải chia xa người thân yêu. Nó thể hiện sự đồng cảm với tâm trạng của người sắp phải rời xa quê hương, bạn bè.

Kết luận

Câu ca dao "Lụy xang xang đưa nàng xuống vịnh / Anh trở lộn về nhuốm bịnh tương tư" là một minh chứng cho tài năng diễn tả cảm xúc tinh tế của dân gian. Nó mang giá trị nhân văn sâu sắc, thể hiện nỗi lòng của con người trước sự chia ly.
# Tình yêu đôi lứa # tương tư

Bài viết liên quan