Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này thuộc thể loại ca dao trữ tình, thường được phụ nữ cất lên trong những khoảnh khắc cô đơn, buồn tủi, đặc biệt là khi đối diện với nỗi đau thất tình. Nó ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, nơi mà hôn nhân và tình yêu thường chịu ảnh hưởng nặng nề từ lễ giáo, gia đình và quan niệm xã hội. Khi một mối tình không thành, người phụ nữ thường chịu nhiều thiệt thòi, đau khổ và ít có tiếng nói. Việc "ăn khay trầu quế, uống chình rượu hương" là những thú vui tao nhã, thể hiện sự tinh tế, đảm đang của người phụ nữ trong đời sống sinh hoạt thường ngày. Tuy nhiên, khi thất tình, những thú vui này cũng trở nên nhạt nhẽo, vô nghĩa, minh chứng cho sự suy sụp hoàn toàn về tinh thần và tình cảm của người con gái. Câu ca dao phản ánh thực trạng tình yêu, hôn nhân và tâm lý của người phụ nữ trong xã hội phong kiến, nơi mà tình yêu đôi lứa thường phải đối mặt với nhiều trắc trở, và nỗi buồn thất tình có thể nhấn chìm cả cuộc đời.