Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn từ kinh nghiệm thực tiễn của người Việt xưa trong đời sống nông nghiệp và khai phá đất đai. Trong quá trình sinh sống và phát triển, dân tộc ta luôn phải đối mặt với hai lựa chọn: khai phá những vùng đất mới để mở rộng lãnh thổ, sinh kế hoặc tập trung gìn giữ, phát huy những gì đã có. "Mở mang mang chạy lên rừng" có thể ám chỉ việc khai phá những vùng đất hoang sơ, hiểm trở ở rừng núi, nơi ẩn chứa nhiều rủi ro, khó khăn, chưa chắc đã mang lại hiệu quả. Ngược lại, "ta hay mang chạy ta đừng mở mang" là lời khuyên nên chú trọng vào việc quản lý, khai thác hiệu quả những mảnh đất, nguồn lực sẵn có, "mang" theo những gì mình có thể làm chủ và phát triển bền vững, tránh ôm đồm những thứ xa vời, không chắc chắn, có thể dẫn đến thất bại và lãng phí công sức. Kinh nghiệm này đặc biệt quý báu trong bối cảnh dân số tăng nhanh, đất đai có hạn và nhu cầu sinh tồn.