Một rằng mình quyết lấy ta

Ta về bán cửa bán nhà mà đi

Ta về bán núi Ba Vì

Bán chùa Hương Tích, Phật đi làu làu

Ta về bán hết ngựa trâu

Bán hột thầu dầu, bán trứng gà ung

Bán ba mươi sáu Thổ công

Bán ông Hành khiển, vợ chồng Táo quân

Bán từ giờ Ngọ giờ Dần

Giờ Tí giờ Sửu giờ Thân giờ Mùi

Ta về bán cả que cời

Bán tro đun bếp bán trăm khêu đèn

Ta về bán trống bán kèn

Có gì bán hết, lấy tiền cưới em

— Văn học dân gian Việt Nam
Đoạn ca dao trên là lời tỏ tình tha thiết của chàng trai nghèo với cô gái mình yêu. Nó thể hiện ý chí quyết tâm chinh phục người thương bằng tất cả những gì mình có.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Chàng trai tuyên bố sẽ bán hết mọi tài sản, từ nhà cửa, ruộng đất, trâu bò, đến những vật dụng sinh hoạt hàng ngày như củi, tro, đèn, trống, kèn. Ngay cả những thứ thiêng liêng như các vị thần trong nhà cũng sẵn sàng bán để có tiền cưới vợ.

Nghĩa bóng

Đây là cách nói phóng đại để nhấn mạnh tình yêu mãnh liệt và sự hy sinh cao cả của chàng trai. Nó đề cao giá trị của tình yêu, cho rằng tình yêu có thể vượt qua mọi trở ngại vật chất, kể cả việc bán đi cả gia sản.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, nơi mà sự phân biệt giàu nghèo còn nặng nề, và hôn nhân thường bị chi phối bởi lễ vật, sính lễ. Chàng trai nghèo không có tài sản, lễ vật để cưới người mình yêu, nhưng tình yêu của anh ta lại vô cùng lớn lao. Để có đủ sính lễ, anh ta sẵn sàng bán đi tất cả, kể cả những thứ tưởng chừng không thể bán được. Việc bán 'ba mươi sáu Thổ công', 'ông Hành khiển', 'vợ chồng Táo quân' là cách nói cường điệu, phản ánh niềm tin dân gian về các vị thần cai quản đời sống, đất đai. Việc bán cả 'giờ Ngọ giờ Dần', 'giờ Tí giờ Sửu'... cũng là sự phóng đại cực điểm, thể hiện sự tuyệt vọng nhưng cũng đầy quyết tâm. Nó cho thấy khao khát được đến với người yêu, bất chấp mọi khó khăn, ràng buộc của xã hội phong kiến cũ.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi nói với người yêu về kế hoạch làm ăn sắp tới, anh ấy bảo: "Anh sẽ cố gắng hết sức, như ca dao nói 'Một rằng mình quyết lấy ta, ta về bán cửa bán nhà mà đi' vậy đó.""
Phân tích: Câu này được sử dụng để ví von, nhấn mạnh quyết tâm và sự nỗ lực phi thường của bản thân trong việc đạt được mục tiêu, dù cho có phải hy sinh hoặc đánh đổi nhiều thứ.

Kết luận

Đoạn ca dao là lời khẳng định sức mạnh của tình yêu chân thành, vượt lên trên mọi giá trị vật chất. Nó mang giá trị nhân văn sâu sắc, đề cao ý chí và sự hy sinh vì hạnh phúc.
# Tình yêu đôi lứa # táo quân # hành khiển # Ba Vì # chùa Hương # cưới hỏi

Bài viết liên quan