Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này có khả năng bắt nguồn từ đời sống sinh hoạt và kinh nghiệm dân gian của người Việt xưa, đặc biệt là những người gắn bó với nghề nông và âm nhạc. Hình ảnh con bướm, vốn mang vẻ đẹp mong manh, tinh tế, thường xuất hiện trong các lễ hội, trong không gian làng quê yên bình. Tuy nhiên, khi số lượng lớn (một trăm con) và hành động tập thể của chúng trở nên phá phách (cắn đứt dây đàn), nó phản ánh một sự kiện bất thường, gây hậu quả tiêu cực. Dây đàn trong quan niệm xưa không chỉ là một bộ phận của nhạc cụ mà còn tượng trưng cho sự kết nối, cho mối giao ước tình cảm. Việc "cắn đứt dây đờn" ám chỉ sự phá vỡ đột ngột mối quan hệ, sự gắn kết tình yêu, hôn nhân. Bối cảnh có thể là một cuộc gặp gỡ, một buổi hẹn hò được mong chờ, nơi âm nhạc đóng vai trò quan trọng để gửi gắm tâm tư, tình cảm. Sự xuất hiện đột ngột của "một trăm con bướm trắng" có thể là một điềm báo hoặc một sự kiện ngẫu nhiên gây cản trở, khiến cho tình yêu lứa đôi, những lời hứa hẹn tan thành mây khói, dẫn đến sự giận hờn, chia ly kéo dài.