Mười phần thương mẹ ở nhà

Chín phần thương bậu còn là ngây thơ

Cũng nhau hẹn ước duyên tơ

Trăm năm anh cũng đợi chờ bậu thôi

Đoạn ca dao thể hiện tình cảm sâu nặng của người con trai đối với mẹ và người yêu. Lời lẽ mộc mạc nhưng chất chứa tình cảm chân thành, phản ánh nét đẹp trong đạo lý truyền thống của dân tộc.

Đoạn ca dao này xuất phát từ thời kỳ phong kiến xa xưa, khi mà chế độ phụ quyền và lễ giáo Nho giáo còn nặng nề. Trong xã hội đó, bổn phận làm con, đặc biệt là con trai, đối với cha mẹ luôn được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, bên cạnh đó, tình yêu đôi lứa, sự gắn bó với người bạn đời tương lai cũng là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của con người. Việc sắp xếp tình cảm 'mười phần thương mẹ, chín phần thương bậu' không có nghĩa là tình yêu dành cho người yêu bị giảm bớt giá trị, mà nó cho thấy sự tôn trọng, ý thức về trách nhiệm với gia đình bên cạnh tình cảm cá nhân. Nó phản ánh khát vọng về một cuộc sống hạnh phúc trọn vẹn, vừa giữ đạo hiếu, vừa vun đắp tình yêu. Hoàn cảnh ra đời có thể gắn liền với những chàng trai chuẩn bị đi xa lập nghiệp, hoặc những mối tình vượt qua sự ngăn cản của gia đình, thể hiện mong muốn được mọi người thấu hiểu và chấp nhận tình cảm của mình.

Đoạn ca dao là minh chứng cho sự tinh tế trong cách thể hiện tình cảm của người xưa. Nó thể hiện tình yêu thương đa dạng, vừa có hiếu với mẹ, vừa thủy chung với người yêu, mang giá trị nhân văn sâu sắc.