Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này phản ánh rõ nét đời sống sinh hoạt và tập quán của người Việt thời xưa, đặc biệt là ở các làng quê. Giếng nước là nguồn sinh hoạt thiết yếu, là nơi tụ tập, trao đổi thông tin của phụ nữ. Chợ họp là trung tâm kinh tế, văn hóa, nơi mọi người đến để mua bán, giao lưu. Việc "có giếng mới đào, có chợ mới họp" là dấu hiệu của một cộng đồng đang phát triển, có sức sống, thu hút người đến sinh sống và làm ăn. "Nghe đây" là lời gọi mời, là tín hiệu cho thấy một cơ hội tốt đang đến. "Tạt vào bán mua" là hành động chủ động, nhanh chóng nắm bắt cơ hội. Câu ca dao này có thể ra đời trong bối cảnh làng xã đang hình thành, hoặc một làng quê đang trên đà phát triển, thu hút dân cư. Nó thể hiện kinh nghiệm dân gian về việc nhận biết và nắm bắt thời cơ trong cuộc sống, đặc biệt là trong việc lập nghiệp, xây dựng mối quan hệ. "Còn không ta đợi ta chờ, hay là như ruộng có bờ thì thôi" là lời nhắc nhở về sự quyết đoán, không nên chần chừ hay trông chờ mãi mãi vào một điều gì đó không chắc chắn, bởi mọi thứ đều có giới hạn.