Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này có khả năng ra đời từ những làng quê Việt Nam thời phong kiến, nơi mà hôn nhân thường được sắp đặt hoặc chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các yếu tố xã hội và gia đình. Trong bối cảnh đó, tình yêu đôi lứa thường phải đối mặt với nhiều thử thách, từ sự phản đối của gia đình, sự ngăn cản của lễ giáo, cho đến những biến cố bất ngờ như chiến tranh, đói kém hay sự thay đổi của cuộc đời. Việc 'ngỡ rằng duyên nợ đấy đây' có thể ám chỉ một mối tình đẹp đẽ, một cuộc hôn nhân được mong đợi, đã chuẩn bị sẵn sàng, nhưng rồi lại tan vỡ vì những lý do ngoại cảnh không lường trước được. Ví dụ, có thể là do cha mẹ hai bên không môn đăng hộ đối, do một trong hai người bị ép duyên, hoặc do hoàn cảnh kinh tế khó khăn khiến tình yêu không thể đơm hoa kết trái. 'Lá lay phũ phàng' gợi lên hình ảnh chiếc lá lìa cành, một sự chia ly đột ngột, không báo trước, đầy cay đắng, thể hiện sự bất lực của con người trước số phận. Câu ca phản ánh thực tế đau lòng của nhiều mối tình trong quá khứ, nơi hạnh phúc mong manh dễ bị dập tắt bởi những biến cố xã hội.