Ngồi buồn thương mẹ nhớ cha

Gối loan ai đỡ, kỷ trà ai nâng

Hai câu ca dao "Ngồi buồn thương mẹ nhớ cha / Gối loan ai đỡ, kỷ trà ai nâng" là những lời than thở đầy xót xa của người con xa xứ. Tác phẩm thể hiện nỗi lòng cô đơn, trống vắng khi thiếu vắng bóng cha mẹ.

Câu ca dao này phản ánh sâu sắc đời sống tinh thần của người Việt xưa, đặc biệt là những người con gái phải đi làm dâu xa xứ hoặc những người phải rời quê hương mưu sinh. Trong xã hội phong kiến, con cái là niềm tự hào, là chỗ dựa tinh thần của cha mẹ. Ngược lại, cha mẹ cũng là người che chở, nuôi nấng, là điểm tựa vững chắc nhất cho con cái. Khi xa cha mẹ, người con cảm thấy bơ vơ, trống trải, thiếu vắng hơi ấm và sự quan tâm. Hình ảnh "gối loan" (gối đẹp thường dùng cho phụ nữ) và "kỷ trà" (chén trà) gợi lên những cử chỉ ân cần, chăm sóc tỉ mỉ mà người mẹ, người cha thường dành cho con cái. Việc không có ai làm những việc đó cho mình càng làm tăng thêm nỗi nhớ nhung, cô đơn. Câu ca dao ra đời từ chính những trăn trở, tâm tư của người nông dân, những người lao động chân tay, những người con xa quê, thể hiện mong muốn được đoàn viên, sum họp gia đình.

Hai câu ca dao là lời tự tình chân thành, chạm đến trái tim người đọc về nỗi nhớ quê hương, gia đình. Tác phẩm là minh chứng cho tình cảm sâu nặng của người Việt Nam dành cho cha mẹ, đồng thời thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc về tình thân.