Nhà giàu ngồi mát bát vàng

Nàng tham chốn ấy anh sang làm gì

Xưa kia nói nói thề thề

Cá trê chui ống lọt về giếng khơi

Mới hay lấy vợ trên đời

Chẳng tại trời, tại không tiền nằm không

Dù em nên vợ nên chồng

Con bế con bồng nghĩ lại duyên xưa

Trời có mây mà chẳng có mưa

Sao em lại nỡ đong đưa với tình?

Mới hay duyên nợ ba sinh

Nhà giàu cướp cả cái tình đôi ta

Anh chẳng trách mẹ trách cha

Trách đời chênh lệch hóa ra thế này!

Đoạn ca dao thể hiện tâm trạng đau khổ, trách móc của người nghèo khi tình yêu bị chia cắt bởi giàu nghèo. Bài ca diễn tả nỗi bất lực trước thực tại phũ phàng, nơi tiền bạc quyết định hạnh phúc lứa đôi.

Đoạn ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi mà hủ tục và sự phân biệt giàu nghèo còn nặng nề. Trong một xã hội mà địa vị xã hội và tài sản quyết định rất nhiều đến cuộc sống, đặc biệt là hôn nhân, thì việc người nghèo bị tước đoạt hạnh phúc là điều không hiếm. Những cuộc hôn nhân môn đăng hộ đối thường được coi trọng hơn là tình yêu đôi lứa. Hoàn cảnh thực tế của người nông dân Việt Nam xưa, với cuộc sống lam lũ, vất vả, đối lập hoàn toàn với sự giàu sang của tầng lớp địa chủ, quan lại. Điều này tạo nên sự chênh lệch lớn, khiến cho những mối tình chân thành, xuất phát từ hai tầng lớp khác nhau khó có thể thành hiện thực. Chàng trai trong bài ca dao có thể là một người nông dân nghèo, yêu một cô gái con nhà giàu, nhưng vì không có tiền tài, danh vọng, cô gái buộc phải lấy người môn đăng hộ đối, bỏ lại chàng trai trong nỗi đau và sự oán trách.

Ca dao phản ánh chân thực hiện thực xã hội xưa, đề cao giá trị tình yêu và sự trân trọng con người. Tác phẩm thể hiện nghệ thuật diễn đạt tâm trạng sâu sắc, giàu sức lay động lòng người.