Nhờ trời mưa thuận gió hòa

Nào cày nào cấy trẻ già đua nhau

Chim, gà, cá, lợn, cành cau

Mùa nào thức nấy giữ màu nhà quê.

— Văn học dân gian Việt Nam
Đoạn ca dao "Nhờ trời mưa thuận gió hòa..." khắc họa bức tranh lao động nông nghiệp và đời sống ấm no, sung túc của người Việt xưa. Nó thể hiện niềm mong ước về một mùa màng bội thu và sự phong phú của ẩm thực đồng quê.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu ca diễn tả sự cầu mong trời đất thuận lợi ("mưa thuận gió hòa") để mùa màng tươi tốt. Từ đó, mọi người, từ già đến trẻ, đều hăng hái tham gia vào việc đồng áng. Sản vật từ chăn nuôi, trồng trọt, đánh bắt đều sẵn có, theo mùa mà thu hoạch, làm nên sự giàu có cho làng quê.

Nghĩa bóng

Câu ca không chỉ nói về nông nghiệp mà còn ngầm đề cao tinh thần lao động cần cù, đoàn kết và biết ơn thiên nhiên. Nó khẳng định mối quan hệ hài hòa giữa con người và tự nhiên, nơi sự no đủ đến từ sự chung tay vun đắp và vun trồng đúng lúc, đúng mùa.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh nền nông nghiệp lúa nước là chủ đạo của Việt Nam, nơi đời sống nhân dân gắn liền mật thiết với các yếu tố tự nhiên. "Mưa thuận gió hòa" là điều kiện tiên quyết cho một vụ mùa bội thu, mang lại no ấm. Nền văn minh lúa nước đòi hỏi sự lao động cật lực, tập thể, từ khâu làm đất, gieo cấy đến thu hoạch. Câu ca phản ánh kinh nghiệm dân gian về việc luân canh, thời vụ, thu hoạch và sử dụng các sản vật theo mùa ("Mùa nào thức nấy") để đảm bảo nguồn lương thực, thực phẩm ổn định quanh năm. Nó cũng cho thấy sự trân trọng những gì thiên nhiên ban tặng, từ đó hình thành nên nét văn hóa "biết ơn" trong cộng đồng.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Sau đợt hạn hán kéo dài, cuối cùng trời cũng đổ mưa, bà con hàng xóm ai cũng mừng rỡ nói: "Nhờ trời mưa thuận gió hòa, chắc vụ này lúa sẽ tốt lắm.""
Phân tích: Câu ca được sử dụng để bày tỏ niềm vui mừng và hy vọng vào một mùa màng bội thu sau khi điều kiện thời tiết thuận lợi đã xuất hiện. Nó thể hiện sự mong chờ vào kết quả tốt đẹp của công sức lao động sắp tới.

Kết luận

Đoạn ca dao là lời ca ngợi vẻ đẹp lao động, sự trù phú của làng quê Việt Nam và tinh thần biết ơn thiên nhiên. Nó mang giá trị nghệ thuật giản dị, gần gũi, đồng thời thể hiện tư tưởng về sự hòa hợp giữa con người với tự nhiên, qua đó làm giàu cho cuộc sống.
# Lao động sản xuất # mưa thuận # gió hòa # nhà quê

Bài viết liên quan

Ví dù theo lái xuống tàu

Thì em mới biết cá gầu có gai

Con bơn, con nhệch là hai

Con còng, con ghẹ, nó tài đào hang

Kể rằng cá đuối bơi ngang

Cái đuôi có điện ra đàng làm cao

Lại tăm con cá đuối sao

Nước lên cả nước gặp ngay cá ngần

Biển sâu lại có chướng ngầm

Cá ăn nó lượn ba lần nó ra

Cá Ông thì ở bể xa

Lưỡng long chầu nguyệt có ngà đôi bên

Lần đầu xuống bến xuống thuyền

Sao mà em biết nhãn tiền cá Ông

Ví dù em có sang sông

Thì em mới biết cá Ông chầu đền

Kể từ mặt biển kể lên

Chim, thu, nhụ, đé, vược hên nhất đời

Cá he ngậm nước bao giờ

Mà em dám nói đổ ngờ cá he

Kể cả con cá mòi he

Xương dăm vẫn mặc cứ le cho vào

Kể từ con cá chuồn hoa

Nó nhảy một cái qua ba lần thuyền

Kể từ con cá đối đen

Bắt được đi bán lấy tiền ăn chơi

Dưới bể có cả đồi mồi

Có con lợn bể nó bơi cả ngày

Kể cả con cá mó tày

Vàng xanh cả vẩy cả vây cũng mừng

Kể cả con mực, con nhưng

Cứ cầm cho chặt lưới thừng không buông

Con mực nhuộm đục cả luồng

Đón đuôi thả lưới mà buông đến cùng

Cá mập bơi lội vẫy vùng

Khoanh tay vược lộn ở vùng bể Đông

Kể từ cá mú, cá song

Cá nhung, cá cúng, cá hồng Áng Gai

Cá sông kể cũng rất tài

Cá mè, cá chép, ở khe ngọn nguồn

Trở giời nó mới lượn lên

Ví dù em ở đồng trên gần nguồn

Thì em mới biết nguồn cơn

Thì em mới biết cá rô, trê đồng

Bây giờ em chưa có chồng

Làm gì em biết thuộc lòng cá chim?

Bài ca dao là một bức tranh sinh động về thế giới các loài cá và sinh vật biển, được thể hiện qua lời của một cô gái. Bài ca dao sử dụng hình ảnh phong phú để n...

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Khác # đánh cá # Quảng Ninh

Em đây chính thực anh hùng

Em đi chắn lưới ở vùng Vạn Hoa

Chắn từ Cái Rồng mà ra

Chắn đến Xà Kẹp chắn qua Bãi Dài

Cái Bàn chắn từ Hòn Hai

Chắn sang Cây Khế, Cái Đài hai hôm

Vụng Đài thấp nước bồn chồn

Cửa Mô sóng vỗ đầu cồn lao xao

Rồi ra ta sẽ chèo vào

Lò Vôi chốn ấy ta vào chắn chơi

Sau thì ta sẽ nghỉ ngơi

Ta chèo vào phố đậu chơi mấy ngày

Chắn quanh cái khúc sông này

Chỗ nào thấp nước ta nay làm chuồng

Em đây ngỏ thực anh tường

Để anh biết thực mọi đường chắn đăng.

Đây là một đoạn trích ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện hình ảnh người phụ nữ mạnh mẽ, đảm đang và có ý chí trong lao động, giữ gìn cuộc sống.

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Vạn Đồn # đánh cá # Quảng Ninh