Nón em chẳng đáng mấy đồng

Chàng mà giật lấy ra lòng chàng tham

Nón em nón bạc quai vàng

Thì em mới dám trao chàng cầm tay

Tiếc vì nón lá quai mây

Nên em chẳng dám trao tay chàng cầm

Đoạn ca dao than thân, thể hiện tâm trạng băn khoăn, phân vân của người con gái khi trao duyên. Lời lẽ giản dị nhưng chứa đựng nhiều ý nghĩa sâu sắc về tình yêu và các mối quan hệ.

Đoạn ca dao này thuộc thể loại ca dao than thân, thường xuất hiện trong các dịp giao duyên, tỏ tình của nam nữ thanh niên ở các làng quê Việt Nam xưa. Vào thời phong kiến, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, lễ giáo hà khắc, người con gái phải giữ gìn phẩm hạnh, sự trong trắng. Việc trao gửi tình cảm cho người khác giới đòi hỏi sự cẩn trọng, chỉ diễn ra khi tình yêu đã chín muồi và người con trai thể hiện rõ sự chân thành, xứng đáng. Chiếc nón lá, một vật dụng quen thuộc, gần gũi, mang nhiều ý nghĩa biểu tượng văn hóa. Nó không chỉ là vật che nắng che mưa mà còn là nét đẹp duyên dáng của người phụ nữ Việt. Việc "giật lấy" nón thể hiện sự vồ vập, thiếu tôn trọng, khiến cô gái cảm thấy bị xúc phạm và nghi ngờ ý đồ của chàng trai. "Nón bạc quai vàng" là hình ảnh ẩn dụ cho một vật phẩm có giá trị cao, có thể là sự đáp lại xứng đáng cho tình cảm chân thành hoặc là sự đảm bảo về một tương lai tốt đẹp. Sự phân vân "tiếc vì nón lá quai mây" thể hiện nỗi băn khoăn, cân nhắc giữa giá trị vật chất và tình cảm, giữa sự trong trắng của bản thân và sự chân thành của đối phương.

Đoạn ca dao là minh chứng cho sự tinh tế trong cách thể hiện tình cảm của người Việt xưa. Nó phản ánh nét đẹp trong tâm hồn người phụ nữ, vừa e ấp, giữ gìn, vừa mong muốn sự chân thành và xứng đáng trong tình yêu.