Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này gắn liền với truyền thuyết về Hòn Vọng Phu, một hình tượng đá thiêng liêng thường thấy ở nhiều vùng đất Việt Nam, tiêu biểu là Hòn Vọng Phu ở Bình Định. Theo truyền thuyết, đó là hóa thân của người phụ nữ ôm con chờ chồng đi đánh giặc hoặc đi xa xứ. Thời gian trôi qua, người chồng không về, nàng hóa thành đá, mãi mãi hướng ra biển hoặc nhìn về phương xa. Câu ca dao ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến, khi chiến tranh, loạn lạc thường xuyên xảy ra, khiến nhiều người đàn ông phải ra trận hoặc đi làm ăn xa, để lại người phụ nữ ở quê nhà với nỗi nhớ thương và sự chờ đợi mòn mỏi. Đồng thời, nó phản ánh tập quán sinh hoạt, tâm lý của người Việt xưa, coi trọng tình nghĩa vợ chồng, sự chung thủy. Hòn Vọng Phu không chỉ là một cảnh quan địa lý mà còn là biểu tượng văn hóa, tâm linh, thể hiện khát vọng về một cuộc sống bình yên, đoàn viên.