Nước mắt láng lai chùi hoài vẫn ướt

Trời hỡi trời, sao chẳng bớt nhớ thương

Sợi tơ hồng em lỡ vấn vương

Gặp anh một bữa nhớ thương ngàn ngày

— Văn học dân gian Việt Nam
Đoạn ca dao "Nước mắt láng lai chùi hoài vẫn ướt..." là lời tự tình của người con gái về nỗi nhớ thương da diết dành cho người yêu. Bài ca thể hiện tình yêu sâu đậm, thủy chung của con người Việt Nam.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nước mắt cứ tuôn rơi dù đã cố gắng lau chùi, vẫn ướt đẫm. Trời ơi, sao nỗi nhớ thương người yêu lại nhiều đến thế. Sợi tơ duyên mỏng manh sao lại khiến em vương vấn? Chỉ mới gặp anh một lần mà nỗi nhớ kéo dài ngàn ngày.

Nghĩa bóng

Câu ca diễn tả nỗi nhớ thương mãnh liệt, dai dẳng không nguôi. Nó ngụ ý về một tình yêu chân thành, sâu sắc, dù chỉ thoáng gặp gỡ nhưng đã khắc sâu trong tâm trí, tạo nên một nỗi nhớ khắc khoải, không thể nào quên.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này thuộc thể loại ca dao trữ tình, thường được phụ nữ cất lên trong lao động sản xuất hoặc lúc nông nhàn, thể hiện tâm tư tình cảm cá nhân. Xuất xứ của nó gắn liền với đời sống tình cảm của những người nông dân Việt Nam xưa, đặc biệt là những cô gái. Trong bối cảnh xã hội phong kiến, việc trai gái gặp gỡ, yêu đương thường có nhiều trắc trở, ngăn cách. Câu ca dao ra đời từ thực tiễn đó, khi tình yêu đôi lứa chưa thể tự do đến với nhau, người con gái phải chịu nhiều thiệt thòi, những cuộc gặp gỡ thường ngắn ngủi, xa cách là chủ yếu. Nỗi nhớ thương vì thế càng trở nên da diết, mãnh liệt. Hình ảnh "nước mắt láng lai" là một ẩn dụ sinh động cho nỗi buồn không thể kìm nén, "sợi tơ hồng" là biểu tượng cho duyên phận, tình yêu. Việc "vấn vương" nơi sợi tơ mỏng manh ấy cho thấy sự gắn bó sâu sắc dù chỉ là thoáng qua.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi chia tay người yêu đi công tác xa, cô ấy nói "Thôi anh đi nhé, em ở nhà "nước mắt láng lai chùi hoài vẫn ướt" vì nhớ anh.""
Phân tích: Trong trường hợp này, câu ca dao được dùng để diễn tả nỗi buồn và sự nhớ nhung da diết của người con gái khi người yêu phải xa cách, dù mới chỉ là tạm thời. Nó nhấn mạnh mức độ tình cảm sâu nặng.

Kết luận

Đoạn ca dao là lời tâm tình chân thành, thể hiện tình yêu đôi lứa sâu đậm và nỗi nhớ thương khắc khoải. Nó mang giá trị nghệ thuật cao với ngôn từ giản dị, hình ảnh giàu sức gợi, phản ánh sâu sắc đời sống tâm hồn người Việt.

Bài viết liên quan