Nước mắt nhỏ sa, khăn mùi xoa anh chặm

Điệu cang thường ngàn dặm anh quyết theo

Đường trường gió ngược, nước reo

Thương em chẳng nệ mái chèo ngược xuôi

Đoạn ca dao "Nước mắt nhỏ sa, khăn mùi xoa anh chặm..." là lời tỏ tình, hẹn ước đầy xúc động giữa đôi lứa. Bài ca thể hiện tình yêu chân thành, son sắt vượt qua mọi khó khăn, cách trở.

Đoạn ca dao này xuất phát từ vùng quê sông nước, nơi mà cuộc sống gắn liền với những chuyến đi thuyền, đò xa cách. Hình ảnh "mái chèo ngược xuôi" gợi lên con sông dài, con thuyền mưu sinh của người dân chài lưới, thương hồ hay những người phải đi làm ăn xa. Hoàn cảnh ra đời của câu ca dao này thường gắn liền với những cuộc chia ly đầy nước mắt của đôi lứa yêu nhau khi một trong hai phải xa quê lập nghiệp, hoặc vì những lý do khách quan như chiến tranh, thiên tai. "Khăn mùi xoa" là vật dụng quen thuộc của người xưa dùng để lau nước mắt, thể hiện sự quan tâm, sẻ chia. "Điệu cang thường ngàn dặm" không chỉ là đi xa mà còn ám chỉ những chuyến đi tiềm ẩn nhiều nguy hiểm, gian nan. Câu ca dao mang đậm dấu ấn của đời sống sinh hoạt nông nghiệp lúa nước, với hình ảnh "gió ngược, nước reo", những thử thách thiên nhiên mà con người phải đối mặt.

Lời ca giản dị, mộc mạc nhưng chứa đựng tình cảm sâu sắc. Nó đề cao giá trị của tình yêu, sự chung thủy và ý chí vượt khó, thể hiện nét đẹp tâm hồn của người Việt.