Nước trong xanh bên thành con én trắng

Thẳng cánh bay muôn dặm xa xăm

Anh đi mô không bóng không tăm

Năm canh em đợi ruột tằm héo hon.

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Nước trong xanh bên thành con én trắng..." là một khúc tình ca da diết, thể hiện nỗi nhớ mong da diết của người con gái đối với người yêu nơi xa. Câu ca thể hiện vẻ đẹp tình yêu đôi lứa trong sáng, thủy chung.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nước trong xanh, chim én trắng bay lượn thể hiện khung cảnh thiên nhiên thơ mộng, yên bình. Người con gái chờ đợi người yêu suốt đêm ngày, lòng như tơ tằm bị héo hon vì nhớ.

Nghĩa bóng

Cảnh thiên nhiên tươi đẹp tương phản với nỗi lòng u sầu, mong ngóng. 'Ruột tằm héo hon' ẩn dụ cho sự khắc khoải, đau khổ, sức sống bị bào mòn vì nhớ nhung. Câu ca thể hiện tình yêu chung thủy, son sắt.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này có khả năng bắt nguồn từ vùng nông thôn Việt Nam, nơi gắn liền với hình ảnh sông nước, cánh đồng và các loài chim. Con én thường xuất hiện vào mùa xuân, báo hiệu sự no ấm, tươi mới, nhưng ở đây lại gắn với nỗi buồn chia ly, xa cách. 'Nước trong xanh' gợi lên sự trong lành, tinh khiết của tình yêu, đồng thời cũng là hình ảnh quen thuộc trong đời sống sinh hoạt, lao động sản xuất của người dân quê. 'Thành con én trắng' có thể là cách nói ví von, gợi tả một vùng đất xa xôi, hoặc một địa điểm cụ thể nào đó mà người yêu đi đến. Hình ảnh 'năm canh em đợi ruột tằm héo hon' là một cách diễn tả tâm trạng nhớ nhung quen thuộc trong ca dao, ví von nỗi lòng của người con gái với con tằm bị rút ruột, cạn kiệt sức sống, thể hiện sự chờ đợi mòn mỏi, day dứt không nguôi.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi chia tay người yêu đi công tác xa, cô gái thủ thỉ: "Anh đi mô không bóng không tăm, năm canh em đợi ruột tằm héo hon.""
Phân tích: Cô gái mượn câu ca dao để diễn tả nỗi nhớ nhung da diết, sự mong chờ người yêu trở về. Câu ca thể hiện tình cảm sâu sắc, thủy chung của cô gái trong hoàn cảnh chia ly.

Kết luận

Câu ca dao là một tuyệt tác của nghệ thuật dân gian, với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh giàu sức gợi. Nó không chỉ khắc họa nỗi nhớ thương da diết mà còn bộc lộ vẻ đẹp tâm hồn, sự thủy chung son sắt trong tình yêu của người phụ nữ Việt Nam xưa.

Bài viết liên quan