Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh lịch sử đầy biến động của Việt Nam vào những năm cuối của cuộc kháng chiến chống Pháp, đặc biệt là giai đoạn trước và sau Cách mạng tháng Tám năm 1945. Sau khi Cách mạng thành công, chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập, song song với đó là sự tồn tại của chính quyền bù nhìn do Bảo Đại đứng đầu dưới sự hậu thuẫn của thực dân Pháp. Giai đoạn này, nhân dân Việt Nam phải đối mặt với hai lựa chọn: hoặc theo kháng chiến, ủng hộ Việt Minh, hoặc theo chính quyền Bảo Đại. 'Phiếu đỏ' trong câu ca dao được hiểu là những giấy tờ, biểu tượng của chính quyền cách mạng, là lá phiếu ủng hộ kháng chiến, được nhân dân trân trọng và gìn giữ. Ngược lại, 'phiếu xanh' là biểu tượng của chế độ Bảo Đại, một chế độ bị xem là tay sai, không có tương lai, nên người dân dứt khoát loại bỏ, 'vứt đi'. Câu ca dao này phản ánh ý chí độc lập, tự quyết của dân tộc, sự phân biệt rạch ròi giữa thiện và ác, giữa con đường cứu nước và con đường bán nước trong nhận thức của đông đảo quần chúng.