Quả gì lắm cạnh nhiều khe?

Quả gì nứt nẻ như đe thợ rào?

Quả gì kẻ ước người ao?

Quả gì tốt đẹp như sao trên trời?

Quả gì ăn đủ năm mùi?

Quả gì to lớn có người ở trong?

Quả gì thích chữ chạm rồng?

Quả gì cùi trắng nước trong hỡi nàng?

Quả gì da nó vàng vàng?

Quả gì lăn lóc ở đường cái đi?

Quả gì da nó xù xì?

Quả gì tháng bảy ta thì đem phơi?

Quả gì nhiều ngón nàng ơi?

Quả gì ta để hành ngơi trong nhà?

Quả gì kính mẹ kính cha?

Quả gì làm lễ cưới ta với nàng? …

Đây là một trích đoạn ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện sự sáng tạo và trí tuệ dân gian trong việc dùng hình ảnh quen thuộc để nói về những điều lớn lao. Câu ca mở đầu bằng một loạt câu hỏi thú vị về các loại quả, dẫn dắt người đọc vào một thế giới đầy ẩn ý.

Đoạn ca dao này thuộc thể loại đố vui, thường được sử dụng trong sinh hoạt cộng đồng, các dịp lễ hội hoặc để dạy dỗ con cháu. Nó phản ánh đời sống nông nghiệp lúa nước của người Việt xưa, nơi các loại quả là một phần không thể thiếu trong bữa ăn, trong các nghi lễ cúng bái và trong đời sống tinh thần. Sự đa dạng của các loại quả được miêu tả (quả có cạnh, quả nứt, quả vàng, quả xù xì...) cho thấy sự quan sát tinh tế của nhân dân đối với thiên nhiên. Cách đặt câu hỏi "Quả gì...?" vừa mang tính chất giải trí, vừa là phương tiện để truyền tải kiến thức và bài học. Ví dụ, "Quả gì kính mẹ kính cha?" có thể ám chỉ quả hiếu thảo, một phẩm chất được đề cao trong văn hóa Việt Nam. "Quả gì làm lễ cưới ta với nàng?" có thể gợi đến quả cau, là vật không thể thiếu trong lễ ăn hỏi xưa kia. Do đó, câu ca này ra đời từ thực tiễn sinh hoạt, lao động và đời sống tâm linh phong phú của người Việt.

Đoạn ca dao là một tác phẩm nghệ thuật dân gian độc đáo, kết hợp nhuần nhuyễn giữa yếu tố giải trí và giáo dục. Giá trị tư tưởng của nó nằm ở việc khéo léo lồng ghép các bài học đạo lý về lòng hiếu thảo, sự khéo léo và trách nhiệm thông qua hình ảnh các loại quả gần gũi.