Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này có khả năng ra đời từ vùng đất miền Trung Việt Nam, thể hiện qua cách dùng từ "mần răng". Bối cảnh xưa kia, đời sống nông nghiệp gắn liền với các hiện tượng tự nhiên, trong đó có vầng trăng. Ánh trăng thường gắn liền với sự lãng mạn, là dịp để trai gái hẹn hò, tâm tình. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, ánh trăng quá sáng hoặc sự xuất hiện của nó có thể làm lộ những điều riêng tư. Hành động "cầm quạt che trăng" có thể xuất phát từ tập quán sinh hoạt của người dân quê, khi đi lại trong đêm, nhất là những đêm trăng sáng, họ có thể dùng quạt để che bớt ánh sáng soi vào mắt gây khó chịu, hoặc để giữ sự kín đáo khi có ai đó đi ngang qua. Trong tình yêu đôi lứa, việc này có thể mang hàm ý về sự e ấp, ngượng ngùng, hoặc cố gắng che giấu một tình cảm quá mãnh liệt không muốn người khác biết. Câu ca dao này có lẽ ra đời trong hoàn cảnh một chàng trai hoặc cô gái yêu tha thiết một người, nhưng vì hoàn cảnh, lễ giáo hay sự e ngại, họ cảm thấy bế tắc, không biết phải làm sao để tình yêu được đơm hoa kết trái hoặc bày tỏ hết lòng mình.