Ra về vừa đến cổng ngăn

Hai hàng châu lụy lấy khăn mà chùi.

— Văn học dân gian Việt Nam
Hai câu thơ "Ra về vừa đến cổng ngăn / Hai hàng châu lụy lấy khăn mà chùi" là một trích đoạn giàu cảm xúc trong kho tàng ca dao Việt Nam. Nó khắc họa chân thực nỗi lòng của con người trong một tình huống chia ly đầy lưu luyến.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nghĩa đen của câu ca dao diễn tả cảnh một người vừa ra về, đến ngang cổng nhà thì không kìm được lòng, hai hàng nước mắt tuôn rơi. Họ vội lấy chiếc khăn để lau đi những giọt lệ buồn.

Nghĩa bóng

Hình ảnh giọt nước mắt tượng trưng cho nỗi buồn, sự tiếc nuối, bịn rịn không muốn rời xa. Câu ca thể hiện tình cảm sâu sắc, sự gắn bó giữa người với người, hoặc nỗi nhớ quê hương, gia đình da diết.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, nơi các mối quan hệ gia đình, làng xóm vô cùng gắn bó. Con người sống chủ yếu dựa vào nông nghiệp, canh tác trên mảnh đất quê hương. Những cuộc chia ly, dù là tạm thời hay vĩnh viễn (như đi lính, đi làm ăn xa, hay trong các lễ cưới hỏi), thường mang theo nhiều nước mắt. Hoàn cảnh ra đời có thể gắn liền với những người con xa xứ, những cô dâu mới về nhà chồng, hay những người thân phải tạm biệt nhau. Tiếng khóc, lời than không chỉ là biểu hiện của nỗi buồn cá nhân mà còn là tiếng lòng chung của những số phận phải ly hương, xa cách. Việc lấy khăn lau nước mắt là một hành động rất thực tế, thể hiện sự kín đáo, không muốn bộc lộ hết nỗi lòng ra bên ngoài, nhưng nỗi buồn vẫn không thể che giấu.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi tiễn con đi du học, mẹ dặn dò rồi quay lưng vào nhà, nước mắt cứ lăn dài."
Phân tích: Câu ca dao được gợi lại để diễn tả nỗi buồn, sự lưu luyến và tình cảm sâu nặng của người mẹ khi phải xa con. Hình ảnh nước mắt tượng trưng cho tình yêu thương vô bờ bến.

Kết luận

Câu ca dao là một nét vẽ tài tình, giàu sức gợi về tình cảm con người. Nó cho thấy nghệ thuật miêu tả tâm trạng tinh tế, chân thực của ca dao Việt Nam, thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc.
# Tình yêu đôi lứa

Bài viết liên quan