Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này mang đậm dấu ấn của thời kỳ phong kiến, khi mà con người còn chịu ảnh hưởng sâu sắc của các biểu tượng văn hóa truyền thống. Hình ảnh "Rồng chầu biển Bắc" gợi nhớ đến sức mạnh và sự cai quản của vương triều, thường gắn liền với các vùng đất thiêng liêng, có ý nghĩa chiến lược về quân sự và kinh tế. "Biển Bắc" có thể ám chỉ vùng biển Đông Bắc Việt Nam, nơi có Vịnh Hạ Long hùng vĩ, một biểu tượng của non sông. "Phụng múa Hà Tiên" lại gợi lên vẻ đẹp thơ mộng, trữ tình của vùng đất cực Tây Nam Tổ quốc, nơi có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp. Sự đối xứng "Bắc - Nam", "Rồng - Phụng" thể hiện sự toàn vẹn và hài hòa của đất nước. Câu thơ thứ hai "Anh thương em gặp mặt thương liền" là lời tỏ tình trực tiếp, thể hiện sự rung động mạnh mẽ trước vẻ đẹp của đối phương, một nét tính cách phóng khoáng, mạnh dạn trong tình yêu của người Việt xưa. Việc ví von với "Lữ Bố, Điêu Thuyền" cho thấy câu ca dao này có thể ra đời trong hoặc chịu ảnh hưởng từ các tác phẩm văn học dân gian, truyện Nôm, hay sân khấu tuồng, chèo thời bấy giờ, nơi mà những điển tích tình yêu kinh điển được khai thác và phổ biến rộng rãi. Nó phản ánh quan niệm về tình yêu sét đánh, một sự ngưỡng mộ sâu sắc về cả tài và sắc.