Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi việc học hành còn rất hạn chế, không phải ai cũng có cơ hội được đến trường. Phần lớn dân chúng là nông dân, quanh năm làm lụng vất vả. Tuy nhiên, ông cha ta luôn coi trọng việc học hành, xem đó là con đường để thoát khỏi cảnh tối tăm, dốt nát, vươn lên làm người có ích cho xã hội. "Đi học i o" là cách nói dân dã chỉ việc học những chữ cái đầu tiên, học những điều cơ bản nhất. "Mỗi ngày một chữ" nhấn mạnh phương pháp học tập tuần tự, đều đặn, không vội vàng nhưng chắc chắn. Hình ảnh "con bò cũng thông" là một cách nói cường điệu, ví von đầy dí dỏm. Con bò vốn là biểu tượng của sự chậm chạp, không có tri thức, nhưng nếu kiên trì học từng chút một, đến mức "con bò" cũng có thể "thông" được thì con người, với trí tuệ của mình, chắc chắn sẽ làm được. Câu ca thể hiện tinh thần hiếu học sâu sắc, coi trọng tri thức của người Việt Nam truyền thống, dù trong hoàn cảnh khó khăn nhất.