Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này xuất phát từ vùng đất Thăng Long (Hà Nội) - kinh đô ngàn năm văn hiến của nước ta. Vào thời xưa, hồ Gươm và các công trình kiến trúc quanh đó như cầu Thê Húc, chùa Ngọc Sơn, đài Nghiên, tháp Bút là những biểu tượng văn hóa, tâm linh quan trọng, thu hút du khách thập phương. Việc "rủ nhau xem cảnh" thể hiện nét sinh hoạt cộng đồng, thói quen du ngoạn, thưởng ngoạn cảnh đẹp quê hương của người dân. Hoàn cảnh ra đời có thể gắn liền với những dịp lễ hội, ngày Tết, hoặc đơn giản là những buổi du ngoạn đầu xuân, khi người ta muốn tìm về cội nguồn, chiêm ngưỡng những dấu tích lịch sử và bày tỏ lòng biết ơn đối với tổ tiên đã dày công xây dựng non sông gấm vóc. Câu hỏi tu từ "Hỏi ai xây dựng nên non nước này?" không chỉ là một lời ngợi ca công lao của các bậc tiền nhân mà còn là sự khơi gợi lòng yêu nước, ý thức về cội nguồn, trách nhiệm bảo vệ và xây dựng đất nước.