Sụt sùi kẻ tới người lui

Em bâng khuâng nhớ, chị bùi ngùi thương

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao 'Sụt sùi kẻ tới người lui / Em bâng khuâng nhớ, chị bùi ngùi thương' là một trích đoạn giàu cảm xúc trong kho tàng ca dao Việt Nam. Nó khắc họa chân thực tình cảm chia ly đầy lưu luyến.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Hình ảnh 'sụt sùi kẻ tới người lui' miêu tả cảnh chia tay quyến luyến, kẻ đi người ở đều rơi nước mắt. Câu sau diễn tả nỗi nhớ thương day dứt của cô em dành cho người chị đi xa và nỗi lòng đau đáu của người chị đối với em ở lại.

Nghĩa bóng

Câu ca dao thể hiện sâu sắc tình cảm ruột thịt gắn bó, nghĩa nặng tình sâu. Dù xa cách, tình thương và nỗi nhớ vẫn luôn hiện hữu, làm rung động lòng người, đề cao giá trị tình cảm gia đình thiêng liêng.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này thuộc thể loại ca dao trữ tình, thường gắn liền với những hoàn cảnh chia ly trong cuộc sống lao động và sinh hoạt của người dân Việt Nam xưa. Trong bối cảnh xã hội phong kiến, phụ nữ thường có cuộc sống gắn bó chặt chẽ với gia đình, đặc biệt là tình chị em. Khi người chị đi lấy chồng xa hoặc vì hoàn cảnh phải rời xa quê hương, anh em trong gia đình, nhất là chị em gái, thường rất quyến luyến, bịn rịn. Nước mắt tuôn rơi trong buổi tiễn đưa không chỉ là biểu hiện của nỗi buồn chia xa mà còn là minh chứng cho tình cảm sâu nặng, sự gắn bó keo sơn. Hình ảnh 'sụt sùi' thể hiện nỗi buồn không giấu giếm, sự bộc lộ cảm xúc chân thành. 'Kẻ tới người lui' là cách nói ước lệ chỉ những người tham gia vào cuộc chia ly, người đi và người ở lại. Hoàn cảnh này rất phổ biến trong đời sống nông nghiệp lúa nước, nơi con người gắn bó với làng quê, ít có cơ hội di chuyển xa. Mỗi lần chia ly, dù tạm thời hay lâu dài, đều mang một nỗi niềm sâu lắng, được thể hiện qua những lời ca mộc mạc mà thấm thía.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi con gái đi lấy chồng xa, mẹ dặn dò đầy nước mắt: 'Con đi rồi mẹ nhớ lắm, sụt sùi kẻ tới người lui...'"
Phân tích: Câu ca dao được sử dụng để diễn tả tâm trạng buồn bã, quyến luyến của người mẹ khi tiễn con gái về nhà chồng ở xa, nhấn mạnh tình cảm sâu nặng của gia đình trong khoảnh khắc chia ly.

Kết luận

Câu ca dao là một tuyệt tác ngôn ngữ dân gian, thể hiện tinh tế và sâu sắc tình cảm gia đình. Bằng những hình ảnh giản dị, nó lay động lòng người về giá trị của tình thân, về nỗi buồn và sự lưu luyến trong mỗi cuộc chia ly.
# Tình yêu đôi lứa # ví tiễn chân

Bài viết liên quan