Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời từ trong đời sống sinh hoạt gắn bó mật thiết với nền nông nghiệp lúa nước truyền thống của người Việt. Nước ta có khí hậu nhiệt đới gió mùa với bốn mùa rõ rệt, ảnh hưởng trực tiếp đến lịch trình canh tác. "Tháng tư" thường là giai đoạn sau Tết Nguyên Đán, nông nhàn hơn, là lúc người dân có thể chuẩn bị vật liệu cho các công việc sau này. Nứa là loại cây mọc nhiều ở vùng đồng bằng và trung du, rất phổ biến, dùng để đan lát nhiều thứ từ nhà cửa, đồ dùng sinh hoạt đến thuyền bè nhỏ phục vụ việc đi lại, đánh bắt cá trên sông nước. Việc "mua nứa" cho thấy đây là một hoạt động có kế hoạch. "Tháng năm tháng sáu" là thời điểm quan trọng, lúa mùa bắt đầu chín rộ. "Ruộng chiêm" là ruộng chỉ cấy được một vụ trong năm, thường là vụ mùa. Việc "gặt miền ruộng chiêm" nhấn mạnh đây là vụ thu hoạch chính, quyết định phần lớn lương thực cho cả năm. Câu ca dao đúc kết kinh nghiệm thực tế, nhắc nhở người nông dân tuân thủ quy luật tự nhiên, làm việc có kế hoạch, đúng thời vụ để đạt hiệu quả cao nhất trong sản xuất nông nghiệp.