Thanh nhàn kể chuyện thuốc lào

Kể từ gieo hạt biết nào công phu

Khi cất gánh, lúc lu bù

Phân tro, cỏ giã, sắm lo mọi bề

Sau rồi hái cái đưa về

Kẻ rọc, người cuộn tứ bề xôn xao

Định ngày hẹn thợ lao đao

Chè trưa, rượu sớm biết bao nhiêu tiền

Hoặc hồ rũ, hoặc nguyên mền

Khi nào đóng bánh mới yên trong mình

— Văn học dân gian Việt Nam
Bài ca dao "Thanh nhàn kể chuyện thuốc lào" là một tác phẩm độc đáo thuộc thể loại ca dao dân ca. Bài thơ miêu tả chi tiết quá trình trồng, chế biến và thưởng thức thuốc lào, một nét văn hóa đặc trưng của người Việt xưa.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu ca dao mô tả chân thực các công đoạn từ khi gieo hạt, chăm sóc, thu hoạch, phơi khô, thái sợi, cho đến khi cuộn và hút thuốc lào. Nó liệt kê các công việc tỉ mỉ và tốn nhiều công sức cũng như tiền bạc.

Nghĩa bóng

Qua câu chuyện về thuốc lào, bài ca dao ngụ ý rằng mọi thành quả lao động, dù là điều nhỏ nhặt như làm ra điếu thuốc, đều đòi hỏi sự kiên trì, công phu và vất vả. Nó đề cao giá trị của sức lao động và sự nhẫn nại.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao "Thanh nhàn kể chuyện thuốc lào" ra đời trong bối cảnh văn hóa nông nghiệp lúa nước của Việt Nam, khi cây thuốc lào được du nhập và trở nên phổ biến. Người nông dân Việt Nam, với tính cần cù, sáng tạo, đã biến thú vui hút thuốc lào thành một nét văn hóa độc đáo. Quá trình trồng và chế biến thuốc lào đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ và kinh nghiệm truyền đời, từ việc chọn đất, gieo trồng, chăm sóc, đến phơi sấy, ủ men, thái sợi và cuốn điếu. Câu ca dao phản ánh sinh động đời sống sinh hoạt, tập quán uống nước nhớ nguồn, coi trọng lao động và thành quả của người dân quê.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Trong buổi gặp mặt đầu xuân, khi mọi người đang thưởng thức chén trà và điếu thuốc, có người mỉm cười nói: "Ăn nên làm ra cũng vất vả như "thanh nhàn kể chuyện thuốc lào" vậy.""
Phân tích: Câu nói này được sử dụng để ví von, so sánh sự thành công hay kết quả tốt đẹp đạt được đều phải trải qua một quá trình lao động miệt mài, tốn nhiều công sức và tâm huyết, giống như việc làm ra điếu thuốc lào tốn nhiều công đoạn.

Kết luận

Tác phẩm "Thanh nhàn kể chuyện thuốc lào" không chỉ là bức tranh sinh động về nghề trồng thuốc lào mà còn là bài học về giá trị của lao động. Câu ca dao góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam.
# Lao động sản xuất # thuốc lào

Bài viết liên quan

Ví dù theo lái xuống tàu

Thì em mới biết cá gầu có gai

Con bơn, con nhệch là hai

Con còng, con ghẹ, nó tài đào hang

Kể rằng cá đuối bơi ngang

Cái đuôi có điện ra đàng làm cao

Lại tăm con cá đuối sao

Nước lên cả nước gặp ngay cá ngần

Biển sâu lại có chướng ngầm

Cá ăn nó lượn ba lần nó ra

Cá Ông thì ở bể xa

Lưỡng long chầu nguyệt có ngà đôi bên

Lần đầu xuống bến xuống thuyền

Sao mà em biết nhãn tiền cá Ông

Ví dù em có sang sông

Thì em mới biết cá Ông chầu đền

Kể từ mặt biển kể lên

Chim, thu, nhụ, đé, vược hên nhất đời

Cá he ngậm nước bao giờ

Mà em dám nói đổ ngờ cá he

Kể cả con cá mòi he

Xương dăm vẫn mặc cứ le cho vào

Kể từ con cá chuồn hoa

Nó nhảy một cái qua ba lần thuyền

Kể từ con cá đối đen

Bắt được đi bán lấy tiền ăn chơi

Dưới bể có cả đồi mồi

Có con lợn bể nó bơi cả ngày

Kể cả con cá mó tày

Vàng xanh cả vẩy cả vây cũng mừng

Kể cả con mực, con nhưng

Cứ cầm cho chặt lưới thừng không buông

Con mực nhuộm đục cả luồng

Đón đuôi thả lưới mà buông đến cùng

Cá mập bơi lội vẫy vùng

Khoanh tay vược lộn ở vùng bể Đông

Kể từ cá mú, cá song

Cá nhung, cá cúng, cá hồng Áng Gai

Cá sông kể cũng rất tài

Cá mè, cá chép, ở khe ngọn nguồn

Trở giời nó mới lượn lên

Ví dù em ở đồng trên gần nguồn

Thì em mới biết nguồn cơn

Thì em mới biết cá rô, trê đồng

Bây giờ em chưa có chồng

Làm gì em biết thuộc lòng cá chim?

Bài ca dao là một bức tranh sinh động về thế giới các loài cá và sinh vật biển, được thể hiện qua lời của một cô gái. Bài ca dao sử dụng hình ảnh phong phú để n...

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Khác # đánh cá # Quảng Ninh

Em đây chính thực anh hùng

Em đi chắn lưới ở vùng Vạn Hoa

Chắn từ Cái Rồng mà ra

Chắn đến Xà Kẹp chắn qua Bãi Dài

Cái Bàn chắn từ Hòn Hai

Chắn sang Cây Khế, Cái Đài hai hôm

Vụng Đài thấp nước bồn chồn

Cửa Mô sóng vỗ đầu cồn lao xao

Rồi ra ta sẽ chèo vào

Lò Vôi chốn ấy ta vào chắn chơi

Sau thì ta sẽ nghỉ ngơi

Ta chèo vào phố đậu chơi mấy ngày

Chắn quanh cái khúc sông này

Chỗ nào thấp nước ta nay làm chuồng

Em đây ngỏ thực anh tường

Để anh biết thực mọi đường chắn đăng.

Đây là một đoạn trích ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện hình ảnh người phụ nữ mạnh mẽ, đảm đang và có ý chí trong lao động, giữ gìn cuộc sống.

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Vạn Đồn # đánh cá # Quảng Ninh