Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi mà đời sống nông nghiệp còn nhiều vất vả, cơ cực. Người nông dân làm lụng vất vả quanh năm, vật chất thiếu thốn, mái nhà tranh vách đất là phổ biến. Trong hoàn cảnh đó, "chiếu" là một vật dụng thiết yếu cho giấc ngủ, còn "lá tơi" là biểu tượng của sự tạm bợ, nghèo khó. Việc phải dùng "lá tơi" để trải nằm cho thấy mức độ khó khăn cùng cực. Tuy nhiên, câu ca dao lại đặt tình nghĩa "đạo trời" lên trên hết. "Đạo trời" ở đây có thể hiểu là quy luật tự nhiên, là sự sắp đặt thiêng liêng cho lứa đôi, là tình nghĩa vợ chồng thủy chung son sắt. Nó thể hiện quan niệm dân gian coi hôn nhân là thiêng liêng, là sự gắn kết do trời định đoạt, vì vậy, con người phải có trách nhiệm giữ gìn, vun đắp cho trọn vẹn. Xuất xứ cụ thể của câu ca dao này không được ghi chép rõ ràng, nhưng nó phản ánh sâu sắc tư tưởng, đạo lý và nếp sống của người Việt xưa, đặc biệt là trong cộng đồng nông nghiệp, nơi tình nghĩa gia đình và sự gắn bó cộng đồng là những giá trị cốt lõi.