Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn từ tập quán sinh hoạt và giao ước tình cảm, tình bạn trong xã hội Việt Nam xưa, đặc biệt là trong cộng đồng làng xã nông nghiệp. "Bình tích" là một vật dụng dùng để đựng nước, rượu hoặc các chất lỏng khác, việc nó "bể" (vỡ) tượng trưng cho sự đổ vỡ, mất mát không thể vãn hồi. "Chén chung" là hình ảnh quen thuộc trong các lễ nghi, giao ước, đặc biệt là khi kết nghĩa anh em, bạn bè hoặc đôi lứa thề non hẹn biển. Việc "lỡ bộ" (làm rơi, bỏ lỡ) chén chung cho thấy sự kết thúc của một mối quan hệ, một sự giao ước đã không còn giá trị. Hoàn cảnh ra đời của câu ca dao có thể gắn liền với những câu chuyện tình yêu dang dở, tình bạn phai nhạt do biến cố cuộc đời, chiến tranh, xa cách hoặc những hiểu lầm không đáng có. Nó phản ánh tâm trạng buồn bã, hụt hẫng của con người khi mất đi những điều quý giá, để lại sự trống vắng trong tâm hồn. Đời sống nông nghiệp với những mùa vụ, lễ hội thường là dịp để con người gắn kết, chia sẻ, nên sự đổ vỡ trong các mối quan hệ càng trở nên đáng buồn và cô đơn hơn.