Thùng thùng trống đánh quân sang

Chợ Già trước mặt, quán Nam bên đàng

Qua Chiêng thì rẽ sang Giàng

Qua quán Đông Thổ vào làng Đình Hương

Anh đi theo chúa Tây Sơn

Em về cày cuốc mà thương mẹ già

Câu ca dao "Thùng thùng trống đánh quân sang..." là một áng văn chương dân gian đặc sắc, phản ánh chân thực đời sống và tâm tư tình cảm của người dân Việt Nam trong bối cảnh chiến tranh loạn lạc. Tác phẩm mang đậm giá trị lịch sử và văn hóa.

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh cuộc khởi nghĩa của Tây Sơn những năm cuối thế kỷ 18, khi đất nước chìm trong cảnh loạn lạc, chia cắt bởi các thế lực phong kiến Trịnh - Nguyễn phân tranh kéo dài, sau đó là sự nổi lên của triều Tây Sơn. Âm thanh "thùng thùng trống đánh quân sang" là tiếng trống trận quen thuộc, báo hiệu giặc dã hoặc quân đội hành quân. Các địa danh được nhắc đến như Chợ Già, quán Nam, Chiêng, Giàng, Đông Thổ, Đình Hương có thể là những địa điểm có thật, từng là nơi diễn ra các sự kiện lịch sử hoặc là những vùng đất quen thuộc trong sinh hoạt đời sống, buôn bán, giao thương của nhân dân thời bấy giờ. Việc người dân nhớ rõ từng địa danh, từng nẻo đường cho thấy sự gắn bó mật thiết của họ với quê hương. Câu hát bộc lộ tâm trạng chung của nhân dân: vừa căm ghét chiến tranh, vừa thương nhớ người thân, vừa ý thức về nghĩa vụ với đất nước. Họ có thể là những người dân bị cuốn vào vòng xoáy của cuộc chiến, hoặc là những người ở lại hậu phương, gánh vác việc đồng áng, chăm sóc gia đình.

Với ngôn ngữ giản dị, hình ảnh chân thực, câu ca dao đã khắc họa thành công bức tranh đời sống xã hội đầy biến động và tâm hồn con người Việt Nam giàu lòng yêu nước, thương dân. Tác phẩm là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của văn hóa dân gian.