Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn từ kinh nghiệm dân gian về việc chữa bệnh bằng thuốc Bắc, một phương pháp y học cổ truyền phổ biến ở Việt Nam. Xưa kia, khi y học hiện đại chưa phát triển, người dân thường tìm đến các thầy lang để bốc thuốc Nam, thuốc Bắc. Thuốc Bắc thường được bào chế từ nhiều loại thảo dược quý, có tác dụng chữa bệnh nhưng cũng thường có vị rất đắng và khó uống. Tuy nhiên, để bệnh tật khỏi hẳn, người bệnh phải tuân thủ đúng liều lượng và cách thức uống thuốc mà thầy lang đã dặn. Việc uống "chén rưỡi" cho thấy sự cần thiết phải uống hết, không được nếm thử rồi nhả ra vì ghê đắng, nếu không thuốc sẽ mất tác dụng hoặc không đủ liều để chữa bệnh. Chính từ thực tiễn sinh hoạt, kinh nghiệm chữa bệnh này, ông cha ta đã đúc kết thành lời khuyên mang tính giáo dục, răn dạy con cháu về đức tính kiên trì, nhẫn nại, không ngại gian khổ để đạt được mục đích.