Thương ai ra ngóng vào trông

Thương ai ra đứng bờ sông đợi chờ

Thương ai đi ngẩn về ngơ

Đêm mất giấc ngủ, ngày ngơ ngẩn sầu

Thương ai ra đứng đầu cầu

Lược sưa biếng chải, gương tàu biếng soi

Chiếu hoa bỏ vắng không ngồi

Phòng loan bỏ vắng mặc người quay tơ

Muốn cho đó đợi đây chờ

Đừng như hoa lý hững hờ, ai ơi

Bài ca dao "Thương ai ra ngóng vào trông" là một lời than thở đầy tâm trạng về nỗi nhớ nhung, mong chờ trong tình yêu đôi lứa. Với ngôn từ mộc mạc, hình ảnh gần gũi, bài ca dao đã khắc họa sâu sắc tâm tư của người phụ nữ trong xã hội xưa.

Bài ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội phong kiến Việt Nam, nơi mà thân phận người phụ nữ còn nhiều ràng buộc, chịu nhiều thiệt thòi, đặc biệt là trong tình yêu và hôn nhân. Khi người yêu, chồng ra đi (có thể vì chiến tranh, đi làm ăn xa, hoặc tham gia các công vụ triều đình), người phụ nữ ở nhà thường phải chịu đựng nỗi nhớ mong, cô đơn. Cuộc sống sinh hoạt của người dân nông nghiệp xưa gắn liền với các hoạt động như ra bờ sông, đầu cầu để sinh hoạt, giặt giũ, lấy nước, là nơi dễ dàng ngóng trông tin tức từ phương xa. Hình ảnh "lược sưa biếng chải, gương tàu biếng soi" phản ánh tập quán làm đẹp của người phụ nữ xưa, việc bỏ bê chúng cho thấy tâm trạng của họ bị chi phối mạnh mẽ bởi nỗi nhớ. "Phòng loan" là nơi các cô gái chưa chồng thường ở, việc bỏ trống nơi này càng nhấn mạnh sự vắng bóng của người thương. Câu ca dao là tiếng lòng chung của biết bao người phụ nữ Việt Nam trong quá khứ, thể hiện khát vọng về một tình yêu đôi lứa trọn vẹn, thủy chung.

Bài ca dao "Thương ai ra ngóng vào trông" là minh chứng cho vẻ đẹp tâm hồn, sự thủy chung son sắt của người phụ nữ Việt Nam. Giá trị nghệ thuật nằm ở cách sử dụng ngôn ngữ giản dị, hình ảnh chân thực, giàu sức gợi cảm, lay động lòng người.