Thương mình chẳng tiếc vàng cân,

Trèo non lặn suối quyết cầu thân mới vừa

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Thương mình chẳng tiếc vàng cân, Trèo non lặn suối quyết cầu thân mới vừa" là lời tự khẳng định giá trị bản thân, ý chí kiên cường. Nó thể hiện quan niệm sống tích cực, coi trọng bản thân và không ngại gian khó.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Về nghĩa đen, câu ca mô tả hành động sẵn sàng bỏ qua mọi vật chất quý giá như vàng cân, bất chấp mọi gian nan, hiểm trở (trèo non, lặn suối) để giành lấy sự gắn bó, thân thiết với ai đó. Đó là sự đầu tư lớn lao cho mối quan hệ.

Nghĩa bóng

Nghĩa bóng, câu ca đề cao lòng tự trọng và ý chí vươn lên. Nó khuyên con người hãy yêu quý bản thân, dám dấn thân, vượt qua thử thách để đạt được những điều mình mong muốn, đặc biệt là xây dựng các mối quan hệ bền chặt, ý nghĩa.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, nơi mà các mối quan hệ tình cảm, hôn nhân thường chịu nhiều ràng buộc bởi lễ giáo, gia đình và vật chất. Nó phản ánh khát vọng mãnh liệt của con người, đặc biệt là người phụ nữ, trong việc chủ động tìm kiếm và gìn giữ hạnh phúc, tình yêu chân chính. Trong nền văn hóa nông nghiệp lúa nước, việc "cầu thân" thường không chỉ là sự bày tỏ tình cảm cá nhân mà còn liên quan đến việc môn đăng hộ đối, sự chấp thuận của gia đình hai bên. Do đó, việc "trèo non lặn suối" là phép ẩn dụ cho những nỗ lực, hy sinh to lớn mà một người sẵn sàng thực hiện. Họ xem tình cảm và sự gắn kết giữa người với người quý hơn vàng bạc, châu báu, nhấn mạnh giá trị tinh thần và tình nghĩa trong cuộc sống, vượt lên trên lợi ích vật chất tầm thường.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi được hỏi tại sao lại cố gắng hết mình cho một dự án khó khăn, anh ấy mỉm cười đáp: "Thương mình chẳng tiếc vàng cân, trèo non lặn suối quyết cầu thân mới vừa.""
Phân tích: Anh ấy dùng câu ca dao để diễn tả sự quyết tâm, không ngại gian khổ để theo đuổi mục tiêu của mình, coi trọng thành quả đạt được hơn mọi sự khó khăn hay vật chất.

Kết luận

Câu ca dao là lời khẳng định giá trị con người, ca ngợi ý chí và nghị lực sống. Nó để lại bài học sâu sắc về lòng tự trọng, sự kiên trì và coi trọng các mối quan hệ tình cảm ý nghĩa trong cuộc đời.
# Tình yêu đôi lứa

Bài viết liên quan