Trách trời phân rẽ tóc tơ

Kẻ thác âm phủ, người chờ dương gian

Chiều chiều ra mộ khóc than

Cảm thương bậu phải cơ hàn nắng mưa

Đoạn ca dao "Trách trời phân rẽ tóc tơ..." là một lời than thở đầy bi thương về nỗi đau chia ly. Tác phẩm thể hiện tâm trạng day dứt, khắc khoải của người ở lại khi người yêu thương đã khuất xa nơi cõi âm.

Đoạn ca dao này có khả năng bắt nguồn từ những câu chuyện tình yêu bi kịch trong văn hóa dân gian Việt Nam, nơi mà sự chia ly do cái chết hoặc bởi những biến cố xã hội khắc nghiệt là điều không hiếm gặp. Trong xã hội xưa, đặc biệt là trong đời sống nông nghiệp, sự gắn bó giữa con người với con người, giữa những người yêu nhau thường rất sâu nặng. Tuy nhiên, những tai ương như bệnh tật, thiên tai, hoặc chiến tranh có thể cướp đi sinh mạng của một người bất cứ lúc nào, để lại người ở lại trong nỗi đau khổ tột cùng. Tập quán thờ cúng tổ tiên và tín ngưỡng về thế giới bên kia cũng ảnh hưởng đến cách người xưa nhìn nhận về sự sống và cái chết, về thế giới âm ty và dương thế. Những lời than thở này thường được cất lên trong những dịp tang ma, hoặc khi người ở lại tưởng nhớ người đã khuất, qua đó thể hiện niềm tin vào sự vĩnh cửu của tình yêu và sự day dứt về một mối tình dang dở.

Đoạn ca dao là tiếng lòng thổn thức của tình yêu bị chia cắt, mang giá trị nghệ thuật cao trong cách sử dụng hình ảnh ẩn dụ và ngôn ngữ giàu cảm xúc. Nó thể hiện khát vọng về một tình yêu vĩnh cửu và sự bất lực trước sự tàn khốc của số phận.