Trời cao lồng lộng

Đất rộng thinh thinh

Ra đi bỏ mẹ sao đành

Công ơn cha mẹ sinh thành ra em

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Trời cao lồng lộng, Đất rộng thinh thinh, Ra đi bỏ mẹ sao đành, Công ơn cha mẹ sinh thành ra em" là một lời ru, một lời tâm tình sâu sắc của con cái đối với công lao trời biển của cha mẹ.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Lời ca dao diễn tả sự bao la của trời đất ("Trời cao lồng lộng, Đất rộng thinh thinh") để làm nền cho tình cảm thiêng liêng và trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ. "Ra đi bỏ mẹ sao đành" thể hiện sự day dứt, không thể nào rời xa.

Nghĩa bóng

Câu ca dao đề cao công ơn sinh thành, dưỡng dục to lớn của cha mẹ, ví như trời đất bao la. Nó nhắc nhở con cái về bổn phận, lòng hiếu thảo, không được quên ơn cội nguồn, dù đi đâu về đâu cũng luôn có hình bóng cha mẹ trong tim.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này thuộc thể loại ca dao, dân ca, ra đời từ rất lâu đời trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam. Nó phản ánh sâu sắc nét đẹp truyền thống "uống nước nhớ nguồn", "ăn quả nhớ kẻ trồng cây" của người Việt. Trong xã hội xưa, với nền nông nghiệp lúa nước, con cái thường gắn bó chặt chẽ với gia đình, làng xóm. Cha mẹ là người gánh vác mọi gánh nặng, vất vả để nuôi nấng con cái nên người. Do đó, công ơn sinh thành được ví như trời đất bao la, che chở, nuôi dưỡng. Khi con cái trưởng thành, đôi khi phải rời xa quê hương, gia đình để lập nghiệp hoặc đi xa, câu ca dao này như một lời nhắc nhở, một lời thề nguyện về lòng hiếu thảo, không bao giờ quên công ơn cha mẹ. Nó cũng thể hiện sự gắn bó tình cảm thiêng liêng giữa cha mẹ và con cái, là sợi dây vô hình níu giữ tâm hồn người con dù ở nơi đâu.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi con cái đi xa lập nghiệp, đôi khi cảm thấy nhớ nhà và cha mẹ, họ có thể ngân nga câu ca dao này."
Phân tích: Người con cất lên lời ca dao để bày tỏ nỗi nhớ, sự day dứt khi phải rời xa vòng tay cha mẹ, đồng thời khẳng định công ơn trời biển của đấng sinh thành mà họ không bao giờ quên.

Kết luận

Câu ca dao là lời khẳng định giá trị đạo đức truyền thống về lòng hiếu thảo, biết ơn cha mẹ. Tình cảm chân thành, mộc mạc của nó để lại ấn tượng sâu sắc về tình mẫu tử, phụ tử thiêng liêng trong văn hóa Việt.
# Tình cảm gia đình, bạn bè # cha mẹ

Bài viết liên quan