Nguồn gốc và Xuất xứ
Câu ca dao này bắt nguồn sâu xa từ đời sống nông nghiệp lúa nước và phong tục hôn nhân của người Việt xưa. Trong văn hóa lúa nước, việc trồng trọt, cây cối tươi tốt là biểu tượng cho sự sung túc, ấm no và cả niềm hy vọng. "Trồng cây" là một hoạt động thiết thực, gắn liền với sinh kế, và người nông dân luôn mong ước cây trái đơm hoa kết trái, mang lại mùa màng bội thu. Song hành với đó là ước vọng về một gia đình yên ấm, con cái đề huề. Trong xã hội phong kiến xưa, hôn nhân không chỉ là chuyện của hai người mà còn là sự sắp đặt của gia đình, dòng tộc, đôi khi là hôn nhân sắp đặt. Do đó, việc "kết đôi" không phải lúc nào cũng thuận theo ý muốn của cá nhân. Khi người ta yêu nhau, mong muốn gắn bó trăm năm nhưng vì những rào cản xã hội, gia đình, hoặc đơn giản là duyên nợ chưa tới, họ không thể thành vợ thành chồng, dẫn đến nỗi buồn và sự tiếc nuối khôn nguôi. Câu ca dao này là sự đúc kết từ kinh nghiệm thực tế đó, thể hiện cái nhìn vừa lạc quan về lao động (mong cây xanh tốt) vừa nhuốm màu bi quan về duyên phận lỡ làng.