Nguồn gốc và Xuất xứ
Hai câu ca dao này ra đời từ trong thực tiễn đời sống lao động và sinh hoạt tình cảm của người dân Việt Nam xưa, đặc biệt là những người con gái ở các làng quê. Thời xưa, con đường tình duyên thường phụ thuộc nhiều vào sự sắp đặt của gia đình, cha mẹ, hoặc do cách trở địa lý, chiến tranh, thú vui đi xa của người con trai. Khi yêu xa, người con gái ở nhà thường xuyên ngóng trông tin tức, mong chờ người yêu trở về. Nỗi nhớ nhung ấy được thể hiện qua hình ảnh "khăn lau nước mắt". Chiếc khăn lau không chỉ là vật dụng bình thường mà còn là minh chứng cho chuỗi ngày dài đằng đẵng người con gái phải trải qua, sự đau khổ, mòn mỏi đến khắc khoải. "Mấy thu tròn" gợi lên vòng quay của thời gian, những mùa trăng khuyết rồi lại tròn, những mùa lá rụng rồi lại đâm chồi, tất cả chỉ tô đậm thêm nỗi chờ đợi vô vọng và sự héo mòn trong tâm hồn. Nó phản ánh một phần hiện thực xã hội phong kiến, nơi tình yêu đôi lứa còn nhiều gian truân, cách trở.