Từ ngày Tây chiếm đế đô

Sưu cao thuế nặng biết chừng mô hỡi trời

Còn thêm một nỗi đổi dời

Quan trên ỷ thế nhiều lời hiếp dân

— Văn học dân gian Việt Nam
Đoạn ca dao trên phản ánh nỗi khổ của nhân dân ta dưới ách đô hộ của thực dân Pháp, thể hiện tinh thần yêu nước, căm thù giặc sâu sắc. Lời ca vang lên như tiếng than oán, đòi hỏi sự công bằng.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu thơ mô tả cảnh đất nước bị ngoại xâm chiếm đóng, thuế khóa nặng nề, quan lại sách nhiễu dân lành. Đời sống nhân dân vô cùng cơ cực, không biết kêu ai, chỉ biết than trời trách đất.

Nghĩa bóng

Câu ca là lời tố cáo tội ác của kẻ xâm lược và bộ máy cai trị thối nát. Nó thể hiện tinh thần phản kháng, ý chí đấu tranh đòi tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Đoạn ca dao này ra đời trong bối cảnh nước Pháp xâm lược Việt Nam vào cuối thế kỷ 19. Khi Pháp đặt ách đô hộ, chúng không chỉ bóc lột tài nguyên mà còn áp đặt các loại thuế khóa nặng nề lên nhân dân ta, đặc biệt là sưu thuế, tô tức. "Tây chiếm đế đô" ám chỉ việc thực dân Pháp chiếm đóng kinh thành Huế, trung tâm đầu não của triều đình nhà Nguyễn vào năm 1885. "Sưu cao thuế nặng" là hình ảnh khái quát về sự bóc lột tàn bạo của kẻ thù. "Đổi dời" chỉ sự biến động, bất ổn của đất nước, cuộc sống lầm than của người dân. "Quan trên ỷ thế nhiều lời hiếp dân" là lời tố cáo tầng lớp quan lại bản xứ cấu kết với thực dân, lợi dụng chức quyền để hà hiếp, bóc lột nhân dân, làm gia tăng nỗi khổ cực, nhục nhã.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi nghe tin tăng giá xăng dầu, một người dân thở dài nói: "Từ ngày Tây chiếm đế đô, sưu cao thuế nặng biết chừng mô hỡi trời!""
Phân tích: Người dân dùng câu ca dao này để ví von, thể hiện sự bất mãn, ngao ngán trước gánh nặng chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, giống như nỗi khổ bị áp bức, bóc lột thời xưa.

Kết luận

Đoạn ca dao là tiếng lòng của người dân mất nước, thể hiện sự căm phẫn, uất hận và khát vọng tự do. Nó có giá trị tố cáo hiện thực lịch sử, bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước.
# Lịch sử # Pháp thuộc # Thừa Thiên-Huế

Bài viết liên quan