Ước gì đào vợ, mận chồng

Đào thương mận nhớ, não nùng đôi bên

Vì đào, nên mận chẳng quên

Vì đào, nên mận ngậm phiền nhớ mong

Vì đào, nên mận long đong

Xin đào chớ ở ra lòng bắc nam

Câu ca dao "Ước gì đào vợ, mận chồng" là một lời than thở về nỗi nhớ nhung, mong mỏi trong tình yêu đôi lứa. Bài ca thể hiện tâm trạng day dứt, khắc khoải của người con gái khi yêu xa hoặc phải xa cách người yêu.

Câu ca dao này ra đời từ trong thực tiễn đời sống lao động và sinh hoạt của người Việt xưa, đặc biệt là ở các làng quê nơi có nghề trồng cây ăn quả như đào và mận. Thời xưa, việc đi lại xa xôi, cách trở, đặc biệt là giữa các vùng miền, là rất khó khăn. Tình yêu đôi lứa, đặc biệt là những đôi thanh mai trúc mã, đôi khi phải đối mặt với sự chia ly do địa lý, hoặc bởi sự sắp đặt của gia đình, xã hội. Hình ảnh cây đào và cây mận, vốn là những loài cây gần gũi, có thể trồng gần nhau, thường được trồng trong vườn nhà, đã trở thành biểu tượng cho tình yêu đôi lứa. "Đào thương mận nhớ" là cách nhân hóa để diễn tả nỗi nhớ nhung da diết, sự gắn bó không rời. "Não nùng đôi bên" nhấn mạnh nỗi buồn, sự day dứt, khắc khoải trong lòng cả hai người. Việc "ngậm phiền nhớ mong" hay "long đong" cho thấy những thử thách, gian truân mà họ phải trải qua, nhưng tất cả đều vì tình yêu "đào thương mận nhớ" mà họ kiên trì gìn giữ.

Câu ca dao là một minh chứng cho vẻ đẹp của tình yêu đôi lứa trong văn hóa Việt Nam, thể hiện khát vọng về một tình yêu chung thủy, son sắt. Giá trị nghệ thuật nằm ở cách sử dụng hình ảnh thiên nhiên gần gũi để gửi gắm tâm tư tình cảm sâu lắng của con người.