Xa nhau cách mấy con trăng

Đêm nằm lơ lửng, uống ăn không thường

Không biết ai tôi nhắn với người thương

Nhắn anh dầu phụng Quán Rường mới ra

Nhắn bạn hàng Phong Thử, Hà Nha

Nhắn người Vĩnh Điện, La Qua xưa rày

Nhắn người quen biết xưa nay

Nhắn ông đi cuốc đi cày cũng không

Chợ chiều tôi nhắn chị hàng bông

Nhắn cô gánh nước, nhắn ông đưa đò

Nhắn người chuyển miệng giùm cho

Nhắn người cắt cỏ, giữ bò giữ trâu

Nhắn ông đi úp sông sâu

Nhắn ông bủa lưới giăng câu dọc gành

Nhắn người đốn củi rừng xanh

Nhắn cô bán cá, nhắn anh bán trầu

Nhắn người ở dưới Câu Lâu

Nhắn cô bán vải ở cầu Bình Long …

Bài ca dao là tiếng lòng của người chinh phụ hay người ở nơi xa nhớ thương người yêu nơi quê nhà. Lời lẽ mộc mạc, chân chất thể hiện nỗi nhớ khắc khoải, da diết, lan tỏa đến mọi đối tượng.

Bài ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi việc đi xa, cách trở là điều khá phổ biến, đặc biệt là đối với nam giới trong các cuộc chiến tranh, lao dịch hoặc mưu sinh. Phụ nữ thường ở nhà chăm lo việc gia đình và chờ đợi chồng con. Hoàn cảnh “xa nhau cách mấy con trăng” gợi lên sự chia ly kéo dài, có thể là do chiến tranh phong kiến, hoặc người chồng đi làm ăn xa xứ. Việc người phụ nữ nhớ thương, gửi lời nhắn qua lại giữa không gian mênh mông phản ánh đời sống sinh hoạt, tập quán giao tiếp thời bấy giờ, khi thông tin chưa phát triển. Nàng nhắn gửi đến mọi người, từ người thân quen đến những người làm các công việc lao động thường ngày như cuốc cày, cắt cỏ, bủa lưới, đốn củi, bán buôn... cho thấy sự gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng và mong muốn lời nhắn của mình được truyền đi một cách rộng rãi nhất.

Bài ca dao là khúc ca tình yêu, nỗi nhớ da diết của người phụ nữ nơi hậu phương. Nó ca ngợi vẻ đẹp tâm hồn, tình nghĩa thủy chung và sức chịu đựng mãnh liệt trong tình yêu đôi lứa.