Xuống biển rồi lại lên rừng

Đôi ta gắn bó xin đừng có xa

Xa nhau thảm lắm anh nờ

Đêm năm canh lận đận lờ đờ cả năm

Xa nhau thảm lắm anh ơi

Đêm nằm nửa chiếu, lệ rơi nửa hàng

— Văn học dân gian Việt Nam
Câu ca dao "Xuống biển rồi lại lên rừng" là một lời tỏ tình mộc mạc, chân thành của người dân lao động. Bài ca dao thể hiện khát vọng tình yêu đôi lứa bền chặt, son sắt.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Nghĩa đen của câu ca dao miêu tả sự di chuyển liên tục, từ nơi có biển đến nơi có rừng. Điều này thể hiện cuộc sống bôn ba, vất vả của người dân quê trong việc mưu sinh, kiếm sống nơi sông nước, nương rẫy.

Nghĩa bóng

Ẩn dụ cho sự gắn bó keo sơn, thủy chung trong tình yêu. Dù có đi đâu, làm gì, gặp bao khó khăn, thử thách, hai trái tim vẫn luôn hướng về nhau, không thể xa rời.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Câu ca dao này ra đời trong bối cảnh xã hội Việt Nam xưa, khi mà đời sống của người dân còn nhiều khó khăn, vất vả, phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên. Hoạt động sinh kế chủ yếu gắn liền với biển (đánh bắt cá, buôn bán hải sản) và rừng (khai thác lâm sản, làm nương rẫy). Việc "xuống biển rồi lại lên rừng" không chỉ là sự dịch chuyển địa lý để mưu sinh mà còn là biểu tượng cho sự kiên trì, bền bỉ trước mọi hoàn cảnh. Tình yêu trong ca dao này được ví như sự gắn bó không thể tách rời giữa hai môi trường sống tưởng chừng đối lập nhưng lại bổ trợ cho nhau. Sự gắn bó này bắt nguồn từ thực tiễn cuộc sống, nơi mà con người phải di chuyển liên tục, nhưng tình yêu vẫn là điểm tựa vững chắc. Nó phản ánh ước mơ về một tình yêu bền chặt, vượt qua mọi gian nan, thử thách của cuộc đời.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Anh à, dù có đi đâu xa, em vẫn luôn hướng về anh như "xuống biển rồi lại lên rừng", đôi ta gắn bó xin đừng có xa."
Phân tích: Câu nói này được sử dụng để thể hiện tình cảm nhớ nhung, mong muốn đối phương luôn ở bên cạnh. Nó nhấn mạnh sự gắn bó keo sơn, không thể xa rời trong tình yêu, dù cho có phải đối mặt với khoảng cách hay khó khăn.

Kết luận

Bài ca dao là minh chứng cho vẻ đẹp tâm hồn, tình cảm chân thành, sâu lắng của người Việt. Nó mang giá trị nhân văn sâu sắc, đề cao tình nghĩa vợ chồng, tình yêu đôi lứa.

Bài viết liên quan