Chủ nhà đánh chó

Chó cắn gà

Gà ăn mối

Mối ăn đa

Đa ngã trúng lưng nai

Nai sợ hãi nhảy cùng rừng

Châu chấu giật mình

Đá bể trứng chiền chiện

Chiền chiện đi kiện Ngọc Hoàng

Bài đồng dao 'Chủ nhà đánh chó' là một câu chuyện dân gian ngắn gọn, hấp dẫn, thường được trẻ em Việt Nam yêu thích. Với vần điệu vui tươi, nó mô tả một chuỗi sự kiện nối tiếp nhau một cách logic bất ngờ.

Bài đồng dao 'Chủ nhà đánh chó' ra đời trong bối cảnh văn hóa nông nghiệp lúa nước của người Việt xưa, nơi con chó, con gà, cây đa, con mối là những hình ảnh quen thuộc trong đời sống sinh hoạt hàng ngày. Cây đa thường mọc ở đầu làng, bến nước, sân đình, là nơi sinh sống của nhiều loài vật, trong đó có mối. Mối ăn cây đa có thể làm cây mục ruỗng, dễ đổ, gây nguy hiểm cho con người và các loài vật khác. Việc cây đa đổ trúng con nai, hay chim chiền chiện là những hình ảnh cường điệu hóa để tạo nên sự hấp dẫn và hài hước cho bài đồng dao. Chuỗi sự kiện từ việc nhỏ dẫn đến hậu quả lớn thể hiện quan niệm về luật nhân quả, sự liên kết chặt chẽ giữa vạn vật trong tự nhiên theo quan niệm dân gian. Việc chiền chiện đi kiện Ngọc Hoàng là cách nhân dân gửi gắm mong muốn về sự công bằng, lẽ phải được thực thi ngay cả trong thế giới tự nhiên.

Bài đồng dao có giá trị nghệ thuật cao với cách gieo vần độc đáo, tạo sự lôi cuốn và dễ nhớ. Về tư tưởng, nó mang bài học sâu sắc về luật nhân quả, khuyến khích con người sống có trách nhiệm với hành động của mình.