Con chim nó kêu

Tê lao xao xác

Tê lao xào xạc

Mụ ơi hỡi mụ

Đứng lại mà xem

Con vượn nó trèo

Từ trái núi nọ

Qua lối nọ đàng tê

Mắt trông thấy trai

Tang tình lịch sự

Cái quần bốp tím

Cái lông nhím bạc

Cái lược đồi mồi

Tình tính tinh mồi

Lòng em quyết theo

Em rút cái neo

Cho con thuyền chạy …

— Văn học dân gian Việt Nam
Đoạn đồng dao "Con chim nó kêu" là một tác phẩm dân gian độc đáo, thể hiện khát vọng tình yêu và sự chủ động trong hôn nhân của người phụ nữ. Lời ca trong sáng, hồn nhiên nhưng chứa đựng nhiều tầng nghĩa sâu sắc.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Đoạn đồng dao mô tả cảnh một con chim và một con vượn đang hoạt động trong khung cảnh thiên nhiên. "Mụ ơi hỡi mụ / Đứng lại mà xem" là lời gọi, mời gọi sự chú ý của người nghe đến cảnh tượng sinh động trước mắt.

Nghĩa bóng

Hình ảnh con chim, con vượn là ẩn dụ cho những người đang yêu, đang tìm kiếm nhau. "Em rút cái neo / Cho con thuyền chạy" thể hiện sự quyết tâm, chủ động của người con gái trong việc theo đuổi tình yêu, mong muốn gắn bó với người mình thương.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Đoạn đồng dao này có khả năng bắt nguồn từ vùng nông thôn Việt Nam, nơi đời sống gắn liền với thiên nhiên và các hoạt động lao động sản xuất. Tiếng chim kêu gợi lên không khí náo nức, rộn ràng của mùa xuân, mùa của tình yêu đôi lứa. Hình ảnh con vượn leo trèo có thể tượng trưng cho sự mạnh mẽ, kiên trì trong việc chinh phục tình cảm. "Cái quần bốp tím, cái lông nhím bạc, cái lược đồi mồi" là những vật dụng, trang sức mang tính cá nhân, gợi tả vẻ đẹp và sự trau chuốt của người con gái. "Em rút cái neo cho con thuyền chạy" là hình ảnh ẩn dụ về sự tự quyết định trong tình yêu, vượt qua những rào cản, định kiến xã hội để đến với hạnh phúc. Nó phản ánh mong muốn về sự bình đẳng giới, đặc biệt là quyền tự do lựa chọn bạn đời của người phụ nữ trong xã hội xưa.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi thấy một cô gái mạnh dạn theo đuổi người mình thích, người ta có thể ví von: "Cô ấy quyết tâm như em rút cái neo cho con thuyền chạy vậy đó.""
Phân tích: Câu nói này được sử dụng để ca ngợi sự kiên trì, dám dấn thân của cô gái trong tình yêu. Nó mượn hình ảnh ẩn dụ trong đồng dao để nhấn mạnh ý chí và sự quyết đoán của nhân vật.

Kết luận

Tác phẩm là lời ca ngợi vẻ đẹp tình yêu đôi lứa, đề cao sự chủ động, dám nghĩ dám làm của người phụ nữ. Với ngôn từ giản dị, hình ảnh gần gũi, đoạn đồng dao đã góp phần làm phong phú thêm kho tàng văn học dân gian Việt Nam.

Bài viết liên quan