Con mẻo, con mèo

Mày trèo cây duối

Mày nấp vô bụi

Mày lủi lên trên

Mày ngó sang bên

Mày co cái cẳng

Mày ngoẳng cái đuôi

Mày chộp cái mồi

Chết cha con chuột

Bài đồng dao "Con mẻo, con mèo" là một lời ru, một trò chơi dân gian quen thuộc, tái hiện sinh động hình ảnh con mèo săn chuột. Bài thơ ngắn gọn nhưng giàu hình ảnh, âm điệu vui tươi, gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt.

Bài đồng dao này có nguồn gốc sâu xa từ đời sống nông nghiệp lúa nước của người Việt xưa, nơi chuột hại lúa là một vấn nạn. Con mèo, với khả năng săn chuột bẩm sinh, trở thành "người bạn" không thể thiếu trong mỗi gia đình nông dân để bảo vệ mùa màng và lương thực dự trữ. Hình ảnh con mèo leo trèo, rình mồi, chộp chuột không chỉ là quan sát thực tế đời sống mà còn là kinh nghiệm dân gian được truyền lại. Nó phản ánh sự gắn bó mật thiết giữa con người và con vật trong lao động sản xuất, cũng như sự quan sát tỉ mỉ, yêu mến thiên nhiên, con vật của cha ông. Việc dùng từ "mẻo" thay cho "mèo" có thể xuất phát từ phương ngữ hoặc cách gọi dân dã, gần gũi trong sinh hoạt thường nhật, tạo nên nét đặc trưng cho thể loại đồng dao.

"Con mẻo, con mèo" là một tác phẩm đồng dao tiêu biểu, thể hiện giá trị nghệ thuật qua ngôn ngữ giản dị, hình ảnh sinh động và âm điệu vui nhộn. Bài đồng dao không chỉ mang tính giải trí mà còn phản ánh kinh nghiệm sống và mối quan hệ gần gũi giữa con người với thiên nhiên.