Dịch dắc dịch dắc

Khung cửi mắc vô

Xâu go từng sợi

Chân mẹ đạp vội

Chân mẹ đạp vàng

Mặt vải mịn màng

Gánh ì gánh nặng

Đến mai trời nắng

Đem ra mà phơi

Đến mai đẹp trời

Đem ra may áo

Dịch dắc dịch dắc.

— Văn học dân gian Việt Nam
Bài đồng dao "Dịch dắc dịch dắc" là một khúc ca dao quen thuộc, gắn liền với tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt. Tác phẩm mô tả sinh động hình ảnh người mẹ tần tảo bên khung cửi, dệt nên những tấm vải quý giá.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Câu ca mô tả âm thanh "dịch dắc" của khung cửi khi hoạt động, hình ảnh người mẹ miệt mài xe sợi "go", chuẩn bị cho việc dệt vải. "Chân mẹ đạp vàng" là hình ảnh ẩn dụ cho công sức lao động quý giá tạo ra thành phẩm.

Nghĩa bóng

Bài đồng dao ca ngợi đức tính cần cù, chịu khó của người phụ nữ Việt Nam trong lao động sản xuất. Nó cũng ngụ ý rằng lao động chân chính, dù vất vả, sẽ mang lại kết quả tốt đẹp, làm giàu cho gia đình, cho cuộc sống.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Bài đồng dao này ra đời trong bối cảnh nền kinh tế nông nghiệp lúa nước truyền thống của Việt Nam, nơi nghề dệt vải thủ công đóng vai trò quan trọng trong đời sống sinh hoạt và kinh tế của mỗi gia đình. Khung cửi không chỉ là công cụ lao động mà còn là biểu tượng của sự khéo léo, đảm đang của người phụ nữ. Âm thanh "dịch dắc" quen thuộc vang lên mỗi ngày trong các nếp nhà, gợi lên hình ảnh người mẹ, người bà ngồi bên khung cửi, say sưa dệt nên những tấm vải từ sợi bông, tơ tằm. "Chân mẹ đạp vàng" không chỉ nói về sự nhọc nhằn, tốn sức khi đạp guồng quay để dệt vải mà còn ẩn chứa sự trân trọng, quý giá đối với thành quả lao động. Những tấm vải được dệt ra không chỉ để may mặc cho gia đình mà còn là sản phẩm trao đổi, mang lại giá trị kinh tế, tô điểm cho cuộc sống thêm ấm no, sung túc. Hoàn cảnh ra đời của bài đồng dao gắn liền với tập quán sinh hoạt, văn hóa làng xã xưa, nơi lao động thủ công luôn được đề cao.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi thấy mẹ đang ngồi may vá quần áo cho con, tôi thủ thỉ: "Dịch dắc dịch dắc, mẹ làm vất vả quá.""
Phân tích: Người con dùng câu đồng dao để diễn tả sự vất vả, tần tảo của mẹ khi làm việc, đồng thời thể hiện lòng biết ơn, yêu thương và sự cảm phục đối với công lao của mẹ.

Kết luận

"Dịch dắc dịch dắc" là một bài đồng dao giàu giá trị nghệ thuật và nhân văn. Tác phẩm không chỉ tái hiện sinh động bức tranh lao động làng quê mà còn tôn vinh vẻ đẹp phẩm chất, nghị lực của người phụ nữ Việt Nam.
# Lao động sản xuất # mẹ # gánh # xâu sợi # dệt vải # khung cửi

Bài viết liên quan

Ví dù theo lái xuống tàu

Thì em mới biết cá gầu có gai

Con bơn, con nhệch là hai

Con còng, con ghẹ, nó tài đào hang

Kể rằng cá đuối bơi ngang

Cái đuôi có điện ra đàng làm cao

Lại tăm con cá đuối sao

Nước lên cả nước gặp ngay cá ngần

Biển sâu lại có chướng ngầm

Cá ăn nó lượn ba lần nó ra

Cá Ông thì ở bể xa

Lưỡng long chầu nguyệt có ngà đôi bên

Lần đầu xuống bến xuống thuyền

Sao mà em biết nhãn tiền cá Ông

Ví dù em có sang sông

Thì em mới biết cá Ông chầu đền

Kể từ mặt biển kể lên

Chim, thu, nhụ, đé, vược hên nhất đời

Cá he ngậm nước bao giờ

Mà em dám nói đổ ngờ cá he

Kể cả con cá mòi he

Xương dăm vẫn mặc cứ le cho vào

Kể từ con cá chuồn hoa

Nó nhảy một cái qua ba lần thuyền

Kể từ con cá đối đen

Bắt được đi bán lấy tiền ăn chơi

Dưới bể có cả đồi mồi

Có con lợn bể nó bơi cả ngày

Kể cả con cá mó tày

Vàng xanh cả vẩy cả vây cũng mừng

Kể cả con mực, con nhưng

Cứ cầm cho chặt lưới thừng không buông

Con mực nhuộm đục cả luồng

Đón đuôi thả lưới mà buông đến cùng

Cá mập bơi lội vẫy vùng

Khoanh tay vược lộn ở vùng bể Đông

Kể từ cá mú, cá song

Cá nhung, cá cúng, cá hồng Áng Gai

Cá sông kể cũng rất tài

Cá mè, cá chép, ở khe ngọn nguồn

Trở giời nó mới lượn lên

Ví dù em ở đồng trên gần nguồn

Thì em mới biết nguồn cơn

Thì em mới biết cá rô, trê đồng

Bây giờ em chưa có chồng

Làm gì em biết thuộc lòng cá chim?

Bài ca dao là một bức tranh sinh động về thế giới các loài cá và sinh vật biển, được thể hiện qua lời của một cô gái. Bài ca dao sử dụng hình ảnh phong phú để n...

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Khác # đánh cá # Quảng Ninh

Em đây chính thực anh hùng

Em đi chắn lưới ở vùng Vạn Hoa

Chắn từ Cái Rồng mà ra

Chắn đến Xà Kẹp chắn qua Bãi Dài

Cái Bàn chắn từ Hòn Hai

Chắn sang Cây Khế, Cái Đài hai hôm

Vụng Đài thấp nước bồn chồn

Cửa Mô sóng vỗ đầu cồn lao xao

Rồi ra ta sẽ chèo vào

Lò Vôi chốn ấy ta vào chắn chơi

Sau thì ta sẽ nghỉ ngơi

Ta chèo vào phố đậu chơi mấy ngày

Chắn quanh cái khúc sông này

Chỗ nào thấp nước ta nay làm chuồng

Em đây ngỏ thực anh tường

Để anh biết thực mọi đường chắn đăng.

Đây là một đoạn trích ca dao dân ca Việt Nam, thể hiện hình ảnh người phụ nữ mạnh mẽ, đảm đang và có ý chí trong lao động, giữ gìn cuộc sống.

# Quê hương đất nước # Lao động sản xuất # Vạn Đồn # đánh cá # Quảng Ninh