Kéo cưa lừa xẻ

Ông thợ nào khỏe

Về ăn cơm vua

Ông thợ nào thua

Về bú tí mẹ
Kéo cưa lừa kít

Làm ít ăn nhiều

Nằm đâu ngủ đấy

Nó lấy mất cưa

Lấy gì mà kéo

Đồng dao 'Kéo cưa lừa xẻ' là một tác phẩm dân gian độc đáo, thể hiện trí tuệ và khát vọng của người lao động. Bài đồng dao này không chỉ là trò chơi mà còn ẩn chứa nhiều ý nghĩa sâu sắc về cuộc sống và lao động.

Nguồn gốc của câu đồng dao 'Kéo cưa lừa xẻ' gắn liền với hoạt động khai thác gỗ và xây dựng trong đời sống nông nghiệp, thủ công nghiệp Việt Nam xưa. Việc đốn gỗ, xẻ gỗ là công việc đòi hỏi sức lực và sự phối hợp nhịp nhàng giữa nhiều người. Hình ảnh hai người đứng hai đầu tấm gỗ, cùng nhau kéo cưa tạo nên một âm thanh đặc trưng ('lừa xẻ', 'lừa kít') đã trở thành một trò chơi, một bài hát ru quen thuộc của trẻ em. Câu đồng dao phản ánh thực tế lao động tập thể, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự đồng lòng và nỗ lực. Phần thưởng ('ăn cơm vua') và hình phạt ('bú tí mẹ') cho thấy sự phân định rõ ràng giữa người làm tốt và người làm chưa tốt, là bài học đầu đời về trách nhiệm và kết quả lao động.

Đồng dao 'Kéo cưa lừa xẻ' có giá trị nghệ thuật cao với ngôn ngữ giản dị, vần điệu vui tươi, dễ thuộc. Tác phẩm mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc về tinh thần lao động, sự hợp tác và trách nhiệm cá nhân trong tập thể.