Súc sắc, súc sẻ

Nhà nào còn đèn, còn lửa

Mở cửa cho anh em chúng tôi vào

Bước lên giường cao, thấy đôi rồng ấp

Bước xuống giường thấp, thấy đôi rồng chầu

Bước ra đằng sau, thấy nhà ngói lợp

Voi ông còn buộc, ngựa ông còn cầm

Ông sống một trăm linh năm tuổi lẻ

Vợ ông sinh đẻ những con tốt lành

Những con như tranh, những con như vẽ

Bài đồng dao "Súc sắc, súc sẻ" là một lời gọi cửa quen thuộc trong văn hóa dân gian Việt Nam. Lời bài hát này thường được trẻ em cất lên để xin quà hoặc cầu mong những điều tốt lành cho gia chủ.

Bài đồng dao "Súc sắc, súc sẻ" có nguồn gốc sâu xa từ tín ngưỡng và tập quán sinh hoạt của người Việt cổ, đặc biệt là trong đời sống nông nghiệp lúa nước. "Súc sắc" là một trò chơi dân gian dùng thẻ bài để gieo quẻ, tương tự như xúc xắc ngày nay, thường dùng để bói toán hoặc giải trí. "Súc sẻ" có thể là âm gợi tả tiếng reo vui, tiếng gọi mời. Câu đồng dao này thường được các em nhỏ hát khi đi xin quà, đi chơi Tết, hoặc trong các lễ hội. Việc hát "xin cửa" hay "hát hò", "hát lượm" là một phong tục xưa, thể hiện sự giao lưu văn hóa, cầu mong những điều tốt đẹp cho gia đình và cộng đồng. Hình ảnh "rồng ấp", "rồng chầu", "nhà ngói lợp", "voi ông còn buộc, ngựa ông còn cầm" phản ánh ước mơ về cuộc sống sung túc, đủ đầy, có của ăn của để, tài sản tích lũy theo quan niệm xưa. "Voi" và "ngựa" là những tài sản quý giá, biểu tượng của sự giàu sang. Lời chúc "sống trăm tuổi", "sinh con tốt lành" thể hiện mong muốn về sức khỏe, sự trường thọ và con cháu đông đúc, khỏe mạnh, tài năng, đây là những giá trị cốt lõi trong văn hóa phương Đông. Cách miêu tả con cái "như tranh, như vẽ" nhấn mạnh sự khéo léo, tinh xảo, tài năng của con cháu mai sau.

Bài đồng dao là lời ca dao giản dị, giàu hình ảnh, thể hiện ước vọng về cuộc sống ấm no, hạnh phúc và con cháu sum vầy, tài giỏi. Nó mang giá trị nghệ thuật ngôn từ độc đáo và là bài học về lòng hiếu khách, sự sẻ chia trong cộng đồng.