Tùng rinh tùng rinh

Con đẹp con xinh

Như gà mới nở

Như hoa mai trổ

Như nghé sổ lồng

Như bưởi như bòng

Như cà ra nụ

Con ăn cho bụ

Con bú cho no

Cho mẹ khỏi lo

Cho bà khỏi giận

Con ăn ba bận

Con lớn ba gang

Ra gánh việc làng

Ra lo việc nước

— Văn học dân gian Việt Nam
Đoạn đồng dao 'Tùng rinh tùng rinh' là lời ru, lời hát quen thuộc của bà, của mẹ dành cho con cháu. Bài ca thể hiện tình yêu thương, niềm mong ước con cái mau lớn, khỏe mạnh và nên người.

Giải nghĩa câu tục ngữ

Nghĩa đen

Bài đồng dao mô tả hình ảnh đứa bé bụ bẫm, xinh xắn, đáng yêu như gà mới nở, hoa mai khoe sắc, nghé con vui đùa, trái bưởi, trái bòng, nụ cà tròn trịa. Lời ru mong con ăn uống đủ đầy, mau lớn để mẹ cha bớt lo.

Nghĩa bóng

Hình ảnh 'con ăn cho bụ', 'con bú cho no' thể hiện ước mong con khỏe mạnh. Lời nhắn nhủ 'Ra gánh việc làng / Ra lo việc nước' mang ý nghĩa giáo dục, mong con lớn lên thành người có ích, có trách nhiệm với gia đình, quê hương và đất nước.

Nguồn gốc và Xuất xứ

Đoạn đồng dao này có nguồn gốc sâu xa từ đời sống nông nghiệp lúa nước của người Việt xưa. Hình ảnh 'tùng rinh tùng rinh' có thể gợi lên âm thanh của nhịp trống chèo, nhịp trống đồng hay tiếng nhạc cụ dân tộc vui tươi, rộn ràng, thường được sử dụng trong các lễ hội làng hoặc trong sinh hoạt cộng đồng. Việc so sánh đứa trẻ với gà mới nở, hoa mai, nghé con, bưởi, bòng, cà thể hiện sự gắn bó mật thiết của con người với thiên nhiên, với các sản vật quen thuộc trong đời sống hàng ngày. Gà là vật nuôi gần gũi, hoa mai là biểu tượng của sự tươi mới, sung túc ngày Tết, nghé con là hình ảnh của sức sống mãnh liệt, còn bưởi, bòng, cà là những nông sản quen thuộc, gắn liền với bữa ăn và sự no đủ. Lời ru mong con 'ăn ba bận / lớn ba gang' phản ánh ước mong về sự phát triển thể chất và tinh thần của trẻ, mong con mau lớn, khỏe mạnh để gánh vác việc nhà, việc làng, việc nước, thể hiện trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng và quốc gia.

Ví dụ sử dụng thực tế

Ví dụ 1
"Khi ru cháu ngủ, bà cất tiếng hát: 'Tùng rinh tùng rinh, con đẹp con xinh...'"
Phân tích: Bà dùng bài đồng dao này để ru cháu, vừa thể hiện tình cảm yêu thương, trìu mến, vừa mong cháu mau ăn chóng lớn, khỏe mạnh và sau này nên người, có ích cho gia đình và xã hội.

Kết luận

Đoạn đồng dao là bức tranh sinh động về tình yêu thương gia đình và khát vọng về thế hệ mai sau. Tác phẩm mang giá trị giáo dục sâu sắc, thể hiện ước mong con cháu khỏe mạnh, thông minh và trở thành người có ích cho xã hội.
# Tình cảm gia đình, bạn bè

Bài viết liên quan